Қазақстан Республикасының жалпы білім беретін мектеп педагогтарының жаңартылған білім мазмұнын меңгеруде әдістемелік қолдауды ұйымдастыруда жетекші мектептердің жұмысын жүйелейтін ереже тағайындалған. Ережеге сай атқарылатын жұмыстың барысын мектептегі басшылықтың ұйымдастыруымен көшбасшы-коучтер мен арнайы дайындалған мектеп тренерлері және критериалды бағалаудың үйлестірушілерінің өзіндік қызмет бағыттары көрсетілген.
Жетекші мектептің қызметі мұғалімді дайындау емес, дайын білімді тереңдетуге және жетілдіруге бағытталады, яғни мамандардың бір орында қалып қоймай кәсіби дамуына ықпал ететін қызметті жүзеге асыратын мектеп деуге болады. Жетекші мектептердің негізгі атқаратын рөлі – серіктес мектептерге қолдау көрсету. Жетекші мектептердің басты ұстанантын қағидаттары білім саласындағы қандай болмасын жаңалықтар мен өзгерістерге ашық болуы, сол бағытта белсенді шараларды жоспарлау, үнемі кәсіби дамыту. Жетекші мектептің қызметі тек жетекші мектеп үшін ғана емес, сондай-ақ әдістемелік қызметтің түрлерін ұйымдастыруда жүйе мен жауапкершіліктің болуы шарт.
Қолдаушы мектеп – кәсіби қоғамадастық негізі. Атап айтқанда, мұғалімдер қоғамдастығы ең алдымен өздері жақсы үйреніп, біліп алып, алған білімдерімен басқа қоғамдастықтармен бөліседі. Қазіргі таңда Жетекші мектептер аясында құрылып отырған кәсіби қоғамдастықтар жекелеген мектептердің аумағынан тыс таралуға мүмкіндік жасап отыр.
Мәселен, Жетекші мектептер базасында құрылған «Даму», «Өзгеріс», «Ынтымақ», «Эверест», «Зерде» және басқа кәсіби қоғамдастықтарға бірігуі инновациялық үдерістердің тиімділігін арттырып отыр.
Айта кететін жағдай, Жетекші мектептердің серіктес және басқа да мектептермен құрып отырған кәсіби қоғамдастық қызметін жергілікті білім беруді басқару органдарының қолдауы аса маңызды. Кәсіби қоғамдастықтардың жоғарығы оқу орындармен байлыныс орнатуы назарда болғаны жөн. Олар зерттеулер мен ғылыми жобаларға қолдау көрсетеді.
Жетекші мектептер ұйтқы болатын қоғамдастықтардың маңызы да, міндеті де зор. Оқытудың инновациялық үдерістерін өзің ғана меңгерумен шектелмей, тәжірибе алмасу, ортақ шешімге келу, өзгелерге үйрету тиімді тәжірибе екенін жетекші мектептер аясындағы жұмыстар барысында түсініп жүрміз. Жетекші мектептердің тағы бір маңызды рөлі серіктес мектеп мұғалімдерімен бас қосып, сындарлы оқытуды мектеп тәжірибесіне қалай қолданып жатқанымыз туралы пікірлесіп, ортақ проблемалар туралы ойларды ортаға салу. Сол мектеп мұғалімдері өздері жақсы үйренген әдіс-тәсілдерімен бөліседі. Мастер-класс, коучингті бірнеше мұғалім бірлесіп өткізуге болатынын көруге болады. Жетекші мектеп, желілік қауымдастық мұғалімдерге қолдау көрсетіп тың серпін береді. Жетекші мектептерде жұмыс жасау үнемі бақылау және қадағалауды талап етеді. Бағдарлама идеяларын дұрыс және тиімді қолдану өте күрделі жұмыс.
Жетекші мектептер қызметінің мақсаты:
— бағдарламаны жүзеге асырудың сапасын арттыру.
Міндеттері:
— білім беру мазмұнын жаңартудың мониторингін жүргізу;
— оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдерді тәжірибеге енгізу барысына бақылау жасау.
Аталған мақсат-міндеттерді жүзеге асыруда аудандар мен қалаларда біршама іс-шаралар жүргізіліп жатқаны белгілі. Жетекші мектеп мұғалімдер қауымының тәжірибеде өзгерістер енгізуге деген құлшыныстары арта түсті. Мектеп мұғалімдері бағдарлама идеяларының оқушыларға, олардың сабаққа деген ынтасына оң ықпалын берді, оқыту мен білім берудің жаңаша әдіс-тәсілдеріне ата-аналар тарапынан да қызығушылықтың жоғары екенін білдірді.
М.Барбер мен М.Муршед оқу нәтижелерін жақсартудың жалғыз жолы — оқытуды жақсарту: оқу орын алады егер мұғалім мен оқушы арасында өзара әрекеттесу болса, сондықтан, оқу сапасын жақсарту үшін бұл өзара әрекетті оңтайландыру қажет екендігін ерекше атап көрсетеді. Мұнда сөз, мұғалімдердің тәлімгерлігі, сыныпта оқыту, мұғалімдердің дамуына көмек беретін мектеп басшыларын ұсыну, мұғалімдердің бірін-бірі үйретуге мүмкіндік болатын жағдай туғызу туралы болады. Ал Жетекші мектептер қызметі мұғалімдердің бірін-бірі үйрететін және бір-бірінен үйрену жағдайын қолдайтын кәсіби орта құруға негіз болып отыр.
Жадыра УӘЛИ,
Н.Әлмұханбетов атындағы орта мектептің бастауыш сынып мұғалімі
Кербұлақ ауданы
Алматы облысы
Сурет — ғаламтордан
