Қазір қай өңірге барсаңыз да ірілі-ұсақты шаруа қожалықтарының саны артып, өркенді істердің молая түскенін байқайсыз. Себебі, ауыл жұртшылығы мал өсіріп, егін егудің тәуір табыс көзі екенін ұғына бастады. Жұмыстың жандануына мемлекет тарапынан көрсетіліп жатқан қолдаулардың да көп көмегі тиіп жатыр. Осының бәрі азаматтардың іске деген құлшынысын оятып, еңбекке баулуда. Аталған саланың мол мүмкіндіктерін өз деңгейінде пайдалану кәсіпкерліктің көкжиегін өрістетіп, кең қанат жайдыруда.
Елбасы облысқа келген іссапарында ауылшаруашылығы, әсіресе мал шаруашылығы саласына айрықша мән беру қажеттігін қадап айтқан болатын. Жолдауларында да аграрлық секторда етті мал шаруашылығын дамытуға баса мән беріп, саланы аяқтан тұрғызудың басым міндеттерін айқындап берді. Өйткені, елдің азық-түлік қауіпсіздігі, жеңіл өнеркәсіптің дамуы осы саламен тығыз байланысты. Сондықтан, мал шаруашылығы өнімін өндіруде бәсекелестік қабілетті күшейту заман талабына айналуда. Мал өнімдерімен ішкі сұранысты қамтамасыз етуде түлік санын көбейтіп қана қоймай, қолдағысының сапасын арттырудың да маңызы зор. Осы ретте Балқаш ауданында да атқарылып жатқан іргелі істер аз емес. Мемлекеттік бағдарламалардың орындалуы да ойдағыдай.
Бүгінгі күнде өңірде «Сыбаға» бағдарламасы аясында екі жүзден аса ірі қара, «Алтын асық» бағдарламасы шеңберінде бес жүзге жуық ұсақ мал, «Құлан» бағдарламасы бойынша қырық сегіз бас жылқы сатып алынған. Ақжар ауылдық округіне қарасты «Жақсылық» шаруа қожалығы алты ай ішінде Қырғызстан еліне 80 тонна сиыр етін экспорттапты. Ал Миялы ауылы аумағындағы «Динара Ранч» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі бес мың басқа арналған ірі қара малын бордақылау кешеніне қажет мал азығын дайындап, жұмыстар жүргізуде. Дәл осындай іспен Ақдала округіне қарасты «ӨтесБиоАзия» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі де айналысады. Біз бордақылаудың бабын келістіріп отырған осы серіктестіктің жұмысымен танысу үшін арнайы ат басын бұрдық.
Көп уақыт өтпей діттеген жерге де келіп жеттік. Бір мезет бордақылау алаңына назар салып, қайнап жатқан тірлікті байқадық. Дамыған инфрақұрылымы бар кешен ауыл шетінін орын теуіпті. Атшаптырым аумақты алып жатқан бұл орында ірі қараның алаңсыз азықтанып, семіруі үшін барлық жағдайдың қарастырылғаны көрініп тұр. Малға деп дайындалған шөп де тау-тау болып үйіліп жатыр. Ауылшаруашылығына қажет техникалар да сол маңнан табылады. Басым бөлігі жаңа. Біз барған сәтте бордақыланып жатқан ірі қараны мерзімінен кешіктірмей азықтандыруды ойлаған күтіп-баптаушылар науаға шөп салып, мал тұратын орынды тазалап жатты. Жұмыс жөніндегі негізгі әңгіменің тиегі де сол жерде ағытылды. Бұл туралы шаруашылықтың атқарушы директоры Марс Дәулетбаев айтып берді.
Серіктестіктің мал бордақылау ісімен айналысқандарына бес жыл уақыт болыпты. Малға қажет азық негізінен өздерінде дайындалады, оған дәрумендер қосылады. Жаңа заман талабына сай салынған кешенде қазір үш мыңға жуық ірі қара бағылуда. Соның ішінде мың басы интенсивті бордақылауға алынған. Яғни, олар бір жерде байланып, азықтанады. Мұндай малдың күш-қуаты бойында сақталып, тез ет алады. Сөйтіп, бір ай бойы семіртіліп, салмағы 200 келіден асқанда союға әзір болады. Дәл осы әдіс арқылы байланған мал еті дәмді әрі жоғары салмақ тартатын көрінеді. Бұдан соң мал соятын арнайы орындарға жеткізіліп, сол жерде бауыздалады. Осылайша дайын өнім қажетті жерлерге жөнелтіледі. Қазіргі кезде мұндай өнімге деген сұраныс аз емес көрінеді. Әсіресе, Алматы қаласының тұрғындарынан тапсырыс көп түседі екен.
Марс Қасымбекұлының айтуынша, кешен бес мың басқа арналған. Десек те, бұл кешеннің он мың басқа дейін ірі қара ұстауға мүмкіндігі бар көрінеді. Болашақта бұл жерде осыншама мал басы бағылмақ. Осыған байланысты қазір дайындық жұмыстары жүргізілуде.
Шаруаның жандануына Үкімет тарапынан көрсетіліп жатқан қолдаулардың көп көмегі тиген. Серіктестікте барлығы елуге жуық әртүрлі техника бар. Соның ішінде лизинг арқылы алынғандары да жетерлік. Сондай-ақ, шаруашылық мал басын асылдандыруға да баса мән берген. Осы ретте «Қазақтың Ақбас сиыры», «Ангус» секілді тұқымы асыл ірі қара мал басы бағылуда.
Айгүл Байбосынова
Ақдала ауылы,
Балқаш ауданы.
