Туберкулез – өкпе және лимфа бездерінің қабыну өзгерістерімен пайда болатын ауру. Кесел сүйек, бүйрек, ми және ми қабығы, тері, көз және басқа ағзаларды да зақымдайды. Сонымен қатар, адамнан адамға ауа арқылы жұғады. Көбінесе өкпені зақымдайды. Өкпе кеселі созылмалы, жұқпалы дерт. Сондықтан жөтел қысса бірден дәрігерге көріну керек. Бұл залал адамның денсаулығы әлсірегенде, иммунитет төмендегенде, сызды жерде күш алады. Баспана, жұмыс орны кебу, жарық болған дұрыс.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметі бойынша, әлемде күн сайын туберкулезден 4 500-ге жуық адам қайтыс болады. Тәулігіне 30 000 адам аталмыш ауруға шалдығатын көрінеді. Соңғы онжылдықта туберкулездің дәріге төзімді (мультирезистентті) түрленген түрі пайда болды. Бұл адамзат денсаулығына қауіп төндіруде. Бүгінгі таңда бұл мәселе Қазақстанда да өте өзекті. Елімізде соңғы жылдары туберкулезбен сырқаттанушылық көрсеткіші тұрақтанды. Бірақ мультирезистентті туберкулездің таралу көрсеткіші жоғары. Бұл жұқпаның ел арасында таралып кету қаупін тудырады. Жұқпаға шалдыққан адамның дене қызуы көтеріледі. Түнге қарай тер басып, ұйқы қашып, тәбет нашарлайды. Науқас жүдеп, ашуланшақ болып, жұмысқа қабілеті төмендейді. Туберкулез таяқшалары түскен жердің тінінде кішкентай төмпешіктер пайда болады.
Туберкулез ауруының профилактикалық шараларына саламатты өмір салтын сақтау, құнарлы тамақтану ( етті, сүт өнімдерін, балықты, дәнді дақылдарды, көкөністер мен жемістерді жеткілікті мөлшерде қолдану), үнемі дене шынықтырумен айналысу, темекі, алкоголь, есірткіден бас тарту жатады. Мейіргер ретінде айтарым, туберкулезді дер кезінде диагностикалау және емдеудің толық курсы аяқталғанға дейін дәрігердің қадағалауында болу керек. Сәби туған кезде міндетті түрде БЦЖ вакцинасын алған жөн. БЦЖ – ағзаның қорғаныс реакциясың күшейтеді. Жеке гигиена ережелерін сақтаған абзал. Мейіргерлер туберкулезге шалынбау үшін жеке бас гигиенасын қатаң сақтаған жөн екенін ескертеді. Медбикелер – аурухана жағдайында пациенттің жанында үнемі болатын және санитарлық-ағарту жұмыстарын жүргізу арқылы аурудың алдын алуда үлкен рөл атқаратын негізгі мамандар.
Анель САЛИХ
«Талдықорған жоғары медициналық колледжінің» білімгері
Фото: cgon.rospotrebnadzor.ru
