Конституция – мемлекеттің саяси-құқықтық жүйесінің негізін айқындайтын, елдің тұрақтылығы мен болашақ даму бағытын белгілейтін басты құжат. Ол мемлекеттік құрылымның қағидаттарын бекітіп қана қоймай, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының кепілі ретінде қоғам өмірінде ерекше орын алады. Сондықтан Конституцияны заман талабына сай жаңарту – мемлекеттің дамуындағы маңызды кезең.
Қоғам үнемі өзгеріп, жаңа талаптар мен міндеттер қалыптасып отырған жағдайда елдің құқықтық жүйесі де уақыт ағымына бейімделуі қажет. Осы тұрғыдан алғанда, конституциялық жаңғыру мемлекеттік басқару жүйесін жетілдіруге, қоғамдық қатынастарды реттеуге және құқықтық мемлекеттің қағидаттарын нығайтуға бағытталған маңызды қадам саналады.
Кез келген демократиялық мемлекеттің басты құндылығы – адам және оның құқықтары мен бостандықтары. Азаматтардың заң алдында тең болуы, пікірін еркін білдіруі, сапалы білім алуы, еңбек етуі және қауіпсіз ортада өмір сүруі құқықтық қоғамның негізгі көрсеткіштеріне жатады. Ал осы құндылықтарды қорғау мен қамтамасыз ету – мемлекеттің басты міндеттерінің бірі. Заң үстемдігі орнаған қоғамда әділдік нығайып, халықтың мемлекеттік институттарға деген сенімі артады.
Конституциялық өзгерістердің маңыздылығы мемлекеттік басқару тиімділігін арттырумен де тығыз байланысты. Билік тармақтарының өзара тепе-теңдігі мен жауапкершілігін күшейту, мемлекеттік органдар қызметінің ашықтығын қамтамасыз ету – ел дамуының маңызды шарттары. Қабылданатын әрбір шешім халықтың мүддесіне бағытталып, қоғамның өзекті мәселелерін шешуге қызмет етуі тиіс.
Сонымен бірге азаматтық қоғамның белсенділігін арттыру да конституциялық дамудың маңызды бағыттарының бірі. Азаматтардың қоғамдық-саяси үдерістерге қатысуы, мемлекеттік шешімдерге қатысты өз пікірін білдіруі және қоғамдық бақылауды жүзеге асыруы елдегі демократиялық мәдениетті қалыптастырады. Өйткені мемлекеттің өркендеуі тек мемлекеттік органдардың жұмысына ғана емес, әрбір азаматтың белсенділігі мен жауапкершілігіне де байланысты.
Бұл ретте жастардың құқықтық сауаттылығын арттыру мәселесіне айрықша назар аудару қажет. Өз құқықтары мен міндеттерін білетін, заңды құрметтейтін және ел болашағына бейжай қарамайтын ұрпақ – тұрақты мемлекеттің берік тірегі. Жастардың қоғамдық өмірге араласуы мен азаматтық ұстанымының қалыптасуы қоғамның алдағы дамуында шешуші рөл атқарады.
Жаңа Конституцияның маңызы оның мәтініндегі өзгерістермен ғана өлшенбейді. Ең бастысы, конституциялық қағидаттар азаматтардың күнделікті өмірінде нақты жүзеге асуы керек. Адам құқықтарының қорғалуы, әлеуметтік әділдіктің сақталуы, заң алдындағы теңдік пен халықтың әл-ауқатының артуы – кез келген құқықтық реформаның негізгі нәтижесі болуы тиіс.
Қорыта айтқанда, Конституция – мемлекеттің бүгінгі болмысын айқындап, ертеңгі даму бағдарын белгілейтін стратегиялық құжат. Оның қағидаттарын құрметтеу, заң талаптарын сақтау және қоғам алдындағы жауапкершілікті сезіну – ортақ міндет. Ал елдің жарқын болашағы заң үстемдігіне, азаматтардың бірлігіне және қоғамдық жауапкершілікке негізделгенде ғана қалыптасады.
«Жетісу-Ақпарат»
