Қазақстанда азаматтардың әлеуметтік жағдайын жақсарту, халықты қолдау шараларының тиімділігін арттыру және мемлекеттік қызметтерді цифрландыру бағытында маңызды жобалар іске асырылып жатыр, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Елімізде 2023 жылдан бастап жемісті жұмыс істеп келе жатқан Отбасының цифрлық картасы мемлекетке әрбір отбасының әлеуметтік-экономикалық жағдайын жан-жақты бағалап, тиісті көмек көрсетуге мүмкіндік береді. Бүгінгі таңда ақпараттық жүйе 6,2 млн отбасын немесе шамамен 20,4 млн адамды қамтып отыр. Интеграцияланған дербес деректер базасы 30 цифрлық жүйедегі мәліметтерді пайдалана отырып, қажетті ақпараттарды автоматты түрде жинақтайды. Мұндай цифрлық сауаттылықты талап ететін заманауи тәсіл қағазбастылықты азайтып, әлеуметтік көмектің ашықтығын қамтамасыз етуге зор ықпал етеді.
Мамандардың түсіндіруінше, Отбасының цифрлық картасы азаматтардың тұрмыс сапасын екі негізгі бағыт бойынша бағалайды. Олар – материалдық әл-ауқат пен нақты өмірлік жағдайлар. Материалдық әл-ауқатты анықтау кезінде отбасының активтері, атап айтқанда, тұрғын үй, автокөлік, жер учаскесі және коммерциялық жылжымайтын мүлкінің бар-жоғы, кәсіпкерлік қызметке қатысуы, сондай-ақ кредиттік жүктемесі жан-жақты ескеріледі. Бұл ретте мүліктің тек бар болуы ғана емес, оның сапалық сипаттамалары да маңызды рөл атқарады. Себебі жалғыз пәтердің, ескі автокөліктің немесе шағын жер телімінің болуы отбасының толықтай ауқатты екенін білдірмейді.
Сонымен қатар жүйе отбасы мүшелерінің жасын, балалар санын, мүгедектігі бар және созылмалы ауруларға шалдыққан жандардың болуын терең талдайды. Мысалы, екі отбасының айлық табысы 150-200 мың теңге көлемінде бірдей болғанымен, олардың тұрмыс жағдайы мүлдем екі түрлі болуы мүмкін. Бұл жағдайда бір отбасында ата-ананың екеуі де жұмыс істесе, екіншісінде барлық отбасы мүшелерін жалғыз адам асырап отыруы ықтимал. Оның үстіне кішкентай балалар немесе қосымша күтімді талап ететін жандардың болуы әлеуметтік деңгейді анықтауға тікелей ықпал етеді. Сондықтан цифрлық жүйе тек табысты ғана емес, отбасы құрамы мен өмірлік мән-жайларды толық назарға алады.
Жинақталған мәліметтер негізінде азаматтардың әл-ауқат деңгейі беске бөлінеді: жоғары, ауқатты, қанағаттанарлық, экономикалық осал немесе экономикалық және әлеуметтік осал санаттары. Мұндай сараптамалық бағалау цифрлық жүйелерден түсетін жаңартылған мәліметтер арқылы тұрақты түрде жүргізіліп отырады. Цифрлық картаның басты мақсаты – мұқтаж отбасыларға өтініш жазбай-ақ, проактивті форматта әлеуметтік қолдау ұсыну. Электрондық үкімет платформалары арқылы автоматты түрде көрсетілетін қызметтер халықтың мемлекетке деген сенімін арттырып, әлеуметтік әділдікті орнатуға берік негіз қалайды.
