Елужылдық белес – тарихтың таразысына тартылған үлкен кезең. Осы уақыт ішінде сахнада жүздеген қойылым көрерменге жол тартып, мыңдаған жүрекке із қалдырды. Театрдың әр маусымы – елдің рухани жадында қалған қымбат қазына.
Жер жаннаты Жетісу аймағының қара шаңырағы Б. Римова атындағы драма театрдың салтанатты мерейтойлық шарасы фестивальге қатысушы театрлардың шеруімен ашылып, келген қонақтар өнер ордасының фойесіндегі көрмені тамашалады.
Салтанатты шараға арнайы келген облыс әкімі Бейбіт Исабаев театр ұжымын құттықтап, жүрекжарды лебізін білдірді:
– Биыл Бикен Римова атындағы драма театрының құрылғанына 50 жыл толып отыр. Бұл – Жетісудың ғана емес, барша қазақ жұртының, ұлт руханиятының ортақ тойы. Мерейтой құтты болсын!
Атаулы шара дәстүрлі «Бикен фест» халықаралық фестиваліне ұласып, жалғасатын болады.
Осы салтанатты жиында халықаралық фестивальға қатысуға арнайы келген қонақтарымыз – Әзірбайжан, Өзбекстан, Қырғызстан, Грузия және еліміздің бірнеше өңірінен театр ұжымдары қатысып отыр. Жер жаннаты Жетісуға қош келдіңіздер! Талдықорған төріндегі өнер мерекесінің басталуына орай шынайы құттықтауымды қабыл алыңыздар!
Осылай деген облыс басшысы жартығасырлық ғұмырында Жетісу театрының ізденістері молайып, көркемдік көкжиегі кеңейіп, тақырып аясы ұлғайып, қойылымдар қатары артқанын тілге тиек етті. Елу жылда қаншама өнерпаз өсіп-жетіліп, тәрбиеленіп шыққан құтты шаңырақтың ұлт руханиятындағы орнын айшықтап, өнер саңлақтарына шығармашылық табыс тіледі. Өткен жылы театр әртістерінің гастрольдік сапарға шығуына қолдау білдіріп, заманауи автобус сыйлаған еді. Биыл ұжымның өтініші бойынша жүк көлігінің кілтін табыс етті.
Елуінші мерейтойлық маусым да ел тарихындағы ең асыл мұраларымыздың бірі – Ғабит Мүсіреповтің «Қозы Көрпеш – Баян сұлу» трагедиясының премьерасымен ашылды. Қазақтың мәңгілік махаббат жырына айналған бұл туындыны театр ұжымы жаңа қырынан сахналап, көрерменге тың әсер сыйлады. Бұл қойылым – мерейтойға деген құрмет қана емес, өнердің дәстүр мен жаңашылдықты тоғыстырған тағылымды тартуы болды.
Жартығасырлық белеспен тұспа-тұс келген мерейтой биыл да облыс әкімдігінің бастамасымен қолға алынған халықаралық «Бикен-фест» фестивалімен жалғасын тапты. Өткен жылғы фестиваль аясында театр ғимаратының жертөлесінде кіші зал мен «Театрлар достығы аллеясы» ашылып, мәдениетке жаңа серпін берілген еді.
Фестиваль барысында, 13-17 қазан аралығында өтетін бес күндік өнер додасына Өзбекстанның «Чор-Дарвеш» Бұхара мемлекеттік музыкалық драма театры, Қырғызстанның Токтоболот Абдумомунов атындағы ұлттық академиялық драма театры, Грузияның Г. Ратиани атындағы Сухуми қаласының кәсіби жас көрермен театры, Әзірбайжанның тәуелсіз М. театры, сондай-ақ, Қазақстанның іргелі сахналық ұжымдары қатыспақ.
Жалпы саны тоғыз театрдың басын қосқан фестиваль – өнердің халықтар арасындағы достық көпірі іспетті. Әр ұжым өз қойылымы арқылы ұлттық болмысын танытып, көрерменге өзгеше әсер сыйламақ. Фестиваль барысында қойылымдарға кәсіби талдау жасалады. Қазылар алқасына Қазақстанның халық әртісі, ҚР Мемлекеттік сыйлығының екі мәрте иегері, Қырғыз Республикасының еңбек сіңірген әртісі, режиссер Досхан Жолжақсынов төрағалық етеді. Сонымен қатар, алқаның құрамына Грузия, Өзбекстан, Татарстан театрларының майталмандары кіріп, өнерге әділ бағасын бермек.
Айта кетейік, театрдың мерейтойы түске дейін Салтанат сарайында ғылыми-танымдық конференциямен бастау алған еді. Конференцияны облыстық мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасының басшысы Қуаныш Сүлейменов ашып, арнайы келген қонақтармен таныстырды.
Танымдық шараға облыс әкімінің орынбасары Диас Есдәулетов, Қазақ КСР халық әртісі Қазақстанның Еңбек ері Асанәлі Әшімов, Халық әртісі, мемлекеттік сыйлықтың иегері Нұржұман Ықтымбаев және елімізге танымал өнер иелері мен Қазақстан театрларының өкілдері, Қазақстан театрларының директорлары, актерлері, Т. Жүргенов атындағы қазақ ұлттық өнер академиясының профессор-оқытушылар құрамы, әртістер мен режиссерлар, жергілікті ақын-жазушылар, зиялы қауым, сондай-ақ, «Бикен-фест» III Халықаралық театр фестивалінің қазылар алқасының құрметті мүшелері қатысып, келелі ойларын ортаға салды.
Конференция аясында «Бикен Римова атындағы драма театры» атты құнды кітаптың тұсауы кесілді. Бұл – сахна саңлақтарының еңбегін жүйелеген, жас ұрпаққа өнеге етер рухани мұра.
Жартығасырлық белес – өткенді бағалау, бүгінді саралау, болашаққа бағдар жасау кезеңі. Бикен Римова атындағы театрдың мерейтойы – оның шығармашылық ұжымының ғана емес, барша Жетісу халқының рухани жеңісі. Бұл мереке арқылы өнер ордасы өз тарихын жаңғыртып қана қойған жоқ, жаңа белестерге нық қадам басты.
Театр – уақытпен бірге түлейтін тірі өнер. Жетісу сахнасының шырақшылары алдағы уақытта да көрермен жүрегінен орын алып, ұлт руханиятына қызмет ете берері сөзсіз.
Сарби ӘЙТЕНОВА
