Қаржы министрлігінің дерегінше, тамыз айында өңірлер 909,4 млрд теңге салық жинаған. Бұл – маусым мен шілдедегі төмендеуден кейін 56% өсім, жыл басынан бергі ең нәтижелі кезеңдердің бірі болды, деп хабарлайды 7-su.kz ақпарттық порталы naryk.kz сайтына сілтеме жасап.
Қаңтар-тамыз аралығында өңір бюджеттеріне түскен жалпы салық 5,7 трлн теңгеге жетті.
Көш басында – Алматы, Астана және Атырау
Экономикалық белсенділігі жоғары үш өңір ел бюджетінің басым бөлігін қамтамасыз етіп отыр:
•Алматы – 1 409,6 млрд теңге (табыс құрылымының 91,8%-ы);
•Астана – 778,9 млрд (71,8%);
•Атырау облысы – 587,3 млрд (92,2%).
Ал салық түсімі ең аз өңірлер: Қызылорда – 89,3 млрд, Солтүстік Қазақстан – 87,7 млрд, Ұлытау – 84,8 млрд, Жетісу – бар болғаны 71 млрд теңге.
Фискалдық дербестік деңгейі
Өңірлердің табыс құрылымы олардың қаржылық тәуелсіздігін айқын көрсетеді.
50-70% аралығындағы үлес – шартты түрде фискалдық тұрғыда тәуелсіз аймақтар: Павлодар (62,9%), Алматы облысы (63,3%), Ұлытау (62,5%), Маңғыстау (51,1%)
Ал 30%-дан төмен үлес – орталыққа қаржылай тәуелді өңірлер: СҚО (24,9%), Жамбыл (23,4%), Жетісу (19,4%), Қызылорда (17,5%), Түркістан (15,2%).
Шығын мен табыс арақатынасы
Қаржылай тұрақты өңірлердің кейбірі салықтан көп жинап, аз жұмсайды: Атырау облысы әр 1 теңге салыққа 0,96 теңге жұмсаған, Алматы – 0,88 теңге.
Бірақ Түркістан, Қызылорда және Жетісу облыстарында жағдай керісінше: әрбір 1 теңге салық 5-6 теңге трансфертпен қолдау табады. Бұл өңірлердің салық базасы әлсіз, ал әлеуметтік шығындары жоғары.
1 қыркүйектегі жағдай бойынша аймақтардың табыс құрылымындағы салық үлесі орташа есеппен 46,5% ғана. Бұл – өңірлік бюджеттердің тең жартысы орталықтан бөлінетін трансферттер есебінен қалыптасатынын білдіреді.
