Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев екінші «Орталық Азия – Ресей» саммитінде сөз сөйлеп, энергетика саласындағы өңірлік ынтымақтастықтың маңызды бағыттарына тоқталды. Мемлекет басшысы энергетикалық қауіпсіздік пен атом саласын бірлесе дамыту бастамаларын көтеріп, Ядролық отын циклі мен радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласында өңірлік құзыретті кеңес құруды ұсынды, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Энергетикадағы серіктестік: газ одағы мен мұнай транзиті
Қасым-Жомарт Тоқаев энергетика саласындағы ықпалдастықтың жоғары әлеуетін ерекше атап өтті. Оның айтуынша, Ресей, Қазақстан және Өзбекстан арасындағы үшжақты газ одағы өңірде жаңа энергетикалық жүйенің қалыптасуына ықпал етіп отыр.
– «Бұл одақ халықты және өнеркәсіпті көгілдір отынмен тұрақты қамтамасыз етуге мүмкіндік береді», – деді Президент.
Сондай-ақ Мемлекет басшысы Каспий құбыры консорциумының (КҚК) стратегиялық рөлін атап өтті. 2024 жылы осы маршрут арқылы 63 млн тоннаға жуық қазақстандық мұнай экспортталды.
Қазақстан сонымен бірге Ресей мұнайын Қытайға тасымалдауда маңызды транзиттік рөл атқарып келеді. Мемлекет басшысының мәліметінше, Қазақстан аумағы арқылы жылына 10 млн. тоннаға дейін мұнай жеткізіледі, ал өткен жылы бұл көрсеткіш асып түскен.
– «Транзит қарқынының өсуі оның әлеуетін кеңейтуге мүмкіндік бар екенін көрсетеді», – деді Тоқаев.
Ол сондай-ақ Санкт-Петербургте жақында қол қойылған Қазақстан мен Ресей арасындағы газ саласындағы келісімді өңірлік серіктестік үшін маңызды қадам ретінде атады.
Атом энергетикасы: серіктестік жаңа деңгейде
Президенттің айтуынша, соңғы жылдары Ресеймен атом энергетикасы саласындағы ынтымақтастық айтарлықтай серпін алған. Бұл бағытта маңызды жоба – Қазақстандағы алғашқы атом электр станциясын салу.
– «Атом энергетикасындағы ықпалдастық бірқатар жанама саланың дамуына берік негіз бола алады. Мұның біз үшін маңызы зор», – деді Мемлекет басшысы.
Осыған орай, Қазақстан Президенті Ядролық отын циклі және радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласында өңірлік құзыретті кеңес құруды ұсынды. Мұндай құрылым ғылыми, техникалық және кадрлық әлеуетті біріктіруге мүмкіндік береді.
Ғылым мен кадр дайындау – стратегиялық міндет
Қасым-Жомарт Тоқаев өңірлік ынтымақтастықтың табысты болуы үшін кадр даярлау мен ғылыми-зерттеу базасын нығайту қажет екенін баса айтты. Осы бағытта алғашқы маңызды қадам ретінде Алматы қаласында МИФИ Ұлттық зерттеу ядролық университетінің филиалы ашылған.
– «Бұл бастамаға екі елдің ғылыми-зерттеу институттарын тартуды жоспарлап отырмыз. Жақында Ғылым жөніндегі кеңестің отырысын өткіздім. Ықпалдастық орнатуға әлеует жеткілікті», – деді Президент.
