Соңғы күндері әлеуметтік желілер мен мессенджерлерде «Банкоматтан қолма-қол ақша алғандар арнайы базаға тіркеледі» деген мазмұндағы ақпарат тарап, елді дүрліктірді. Бұл мәлімет шындыққа жанаспайды, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Президент жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінің Дезинформациямен күрес орталығы бұл мәселеге нүкте қойып, ресми түсініктеме берді. Орталық мамандарының айтуынша, мемлекет тарапынан қолма-қол ақша шешетін азаматтардың жеке базасын құру туралы ешқандай жоспар жоқ. Таралған мәлімет – манипуляция және халықты адастыру әрекеті.
Банкоматтағы камера не үшін қажет?
Кез келген банкоматта бейнебақылау камерасының болуы – жаңалық емес. Олардың басты міндеті – қауіпсіздікті қамтамасыз ету. Камералар сізді аңду үшін емес, мынадай мақсаттарда орнатылған:
-
Алаяқтықтан қорғау: Егер біреу сіздің картаңызды ұрлап, ақша шешпек болса, оның бет-әлпеті таспаға түсіп қалады.
-
Даулы жағдайларды шешу: Егер банкомат ақшаны бермей қалса немесе сомада қателік кетсе, бейнежазба басты дәлел болады.
-
Қылмыстың алдын алу: Банкоматты тонау немесе бүлдіру әрекеттерін тергеу кезінде бұл деректер құқық қорғау органдарына көмектеседі.
Заң талабы не дейді?
Банкоматтарды камерамен жабдықтау талабы Қазақстанда 2016 жылдан бері қолданыста. Ұлттық банктің қаулысына сәйкес, әрбір құрылғы карта иесінің бет-әлпетін анық түсіретін кемінде бір камерамен жабдықталуы тиіс.
Айта кетерлігі, 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап видеодеректерді сақтау мерзіміне қатысты жаңа талап күшіне енеді. Енді банктер бұл жазбаларды 180 күн бойы сақтауға міндетті. Бұл – халықаралық стандарттарға сай жасалған қадам. Ал ақша шешудің жиілігіне немесе сомасына байланысты арнайы «тізім» жасау туралы заңда ешқандай тармақ жоқ.
Қолма-қол ақша шешу ережесі өзгерді ме?
Иә, биылдан бастап заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлер үшін қолма-қол ақша алудың жаңа ережелері күшіне енді. Бірақ бұл шектеулердің қатардағы азаматтардың күнделікті шығындарына немесе жалақы алуына еш қатысы жоқ.
Дезинформациямен күрес орталығы контент жасаушыларды заң нормаларын бұрмалап, халық арасында үрей туғызбауға шақырады. Кез келген күмәнді ақпаратты eOtinish сервисі арқылы мемлекеттік органдарға ресми сауал жолдап, тексеруге болады.
Егер сіз де осындай хабарлама алсаңыз, оған сенбеуге және таратпауға кеңес береміз. Цифрлық сауаттылық – қаржылық қауіпсіздіктің негізі.
