2025 жылы республикалық бюджеттен қазақстандықтарға жалпы сомасы 4 трлн 225 млрд теңге зейнетақы төленді, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Бөлінген қаражаттың құрылымына үңілсек, базалық зейнетақы төлеуге 1 368,4 млрд теңге, ал ынтымақты зейнетақыға 2 856,6 млрд теңге бағытталды. Өткен жылдың қорытындысы бойынша елімізде зейнеткерлер саны 2 млн 491 мың адамға жеткен.
Орташа зейнетақы мөлшері қандай?
Статистикалық мәліметтерге сүйенсек, 2025 жылдың соңында жиынтық зейнетақының орташа мөлшері 143 143 теңге деңгейінде қалыптасты. Оның ішінде:
-
ынтымақты зейнетақы – 95 549 теңге;
-
базалық зейнетақы – 47 594 теңге.
Айта кетерлігі, былтыр базалық зейнетақы инфляцияның болжамды деңгейіне сай 6,5%-ға, ал ынтымақты зейнетақы инфляциядан 2% озып, 8,5%-ға өсті.
Кезең-кезеңімен арту және 2026 жылғы өзгерістер
Мемлекет басшысының тапсырмасымен 2023 жылдан бастап бес жыл ішінде ең төменгі базалық зейнетақыны күнкөріс деңгейінің 70%-на дейін, ал ең жоғарғысын 120%-ға дейін арттыру жоспары іске асырылып жатыр. Осы жоспарға сәйкес, 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап бюджеттен төленетін зейнетақы мөлшері тағы 10%-ға артты.
Қазіргі таңда базалық зейнетақының ең төменгі мөлшері 35 596 теңгені (күнкөріс минимумының 70%-ы) құраса, ең жоғарғы мөлшері 60 005 теңгеге жетті.
Еңбек өтілінің маңызы: Төлем қалай есептеледі?
Есте сақтайтын маңызды жайт, 2018 жылдан бастап базалық зейнетақы әр азаматтың жүйедегі еңбек өтіліне қарай жеке тағайындалады. Бұл ретте 1998 жылғы 1 қаңтарға дейінгі жұмыс уақыты мен міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) аударылған кезеңдер есепке алынады.
Есептеу жүйесі мынадай:
-
Өтілі 10 жыл немесе одан аз болса – күнкөріс деңгейінің 70%-ы төленеді.
-
10 жылдан асқан әр жыл үшін – төлем мөлшері 2%-ға артып отырады.
-
Егер өтіл 30 жылдан асса – ең жоғары 110-118% деңгейіндегі төлем белгіленеді.
Маман кеңесі: Зейнетақыңыздың көп болуы өз қолыңызда
Конструктивті тұрғыдан қарасақ, зейнет жасында лайықты деңгейде қамтамасыз етілу үшін міндетті зейнетақы жарналарының тұрақтылығы мен толық көлемде аударылуы аса маңызды. Жұмыс берушінің жарналарды уақытылы аударуы болашақта базалық зейнетақының жоғары болуына кепіл болады. Ал жасына байланысты төлемдер 1998 жылға дейінгі жұмыс өтілі мен зейнетке шыққанға дейінгі орташа айлық табысқа тікелей байланысты.
Мемлекет тарапынан жүзеге асырылып жатқан бұл шаралар әлеуметтік тұрақтылықты нығайтуға және қарт адамдардың өмір сүру сапасын жақсартуға бағытталған.
