Еурокомиссия өкілдері суперкомпьютерлер мен кванттық технологиялардың қарқынды дамуына байланысты жаһандық цифрлық қауіпсіздікке төніп тұрған қатер туралы ескерту жасады. Сарапшылардың болжамынша, алдағы төрт жыл ішінде қазіргі қолданыстағы қорғаныс жүйелерінің тиімділігі жойылуы мүмкін, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы Informburo.kz сайтына сілтеме жасап.
Еуропалық Одақтың технологиялық егемендік және деректер қауіпсіздігі жөніндегі комиссары Хенна Вирккуненнің айтуынша, негізгі қауіп кванттық компьютерлерден келіп тұр. Бұл құрылғылар қазіргі таңдағы ең күрделі деген шифрлау әдістерін санаулы секундтарда бұзуға қауқарлы. Соның салдарынан жеке хат-хабарлар, банктік шоттар, корпоративтік мәліметтер және мемлекеттік құрылымдардың құпия ақпараттары ашық қалуы ықтимал.
Қазіргі цифрлық әлем «ашық кілтті» шифрлау жүйесіне негізделген. Кәдімгі компьютерлер мұндай кодтарды бұзу үшін жүздеген жыл жұмсаса, кванттық есептеуіш машиналар бұл тапсырманы тым жылдам орындайды. Бұл дегеніміз – біз қолданып жүрген «күрделі» құпия сөздердің (парольдердің) қорғаныс қауқары 2030 жылға қарай толық жойылуы мүмкін деген сөз.
Шешім жолы: Посткванттық криптография
Еурокомиссия бұл мәселеге тек дабыл қағып қана қоймай, нақты шешім жолдарын да ұсынып отыр. Мамандардың пікірінше, жалғыз тиімді шара – посткванттық криптографияны енгізу. Бұл – кванттық компьютерлердің күші жетпейтін жаңа буынды алгоритмдер.
Еуропалық Одақтың жол картасына сәйкес, 2030 жылға дейін барлық маңызды ақпараттық жүйелерді осы жаңа форматқа өткізу ұсынылады. Дегенмен, бұл ауқымды жұмыс мемлекеттерден үлкен қаржы мен техникалық дайындықты талап етеді. Сондықтан әр ел бұл ауысу мерзімі мен көлемін өз бетінше анықтамақ.
Қарапайым қолданушы не істеуі керек?
Цифрлық сауаттылықты арттыру – бүгінгі күннің басты талабы. Мамандар қазірден бастап мынадай әрекеттерді жасауға кеңес береді:
-
Екі факторлы аутентификацияны қолдану;
-
Құпия сөздерді жиі жаңартып отыру;
-
Жеке деректерді бұлттық сервистерде сақтау кезінде барынша сақ болу.
Болашақта киберқылмыспен күрес жаңа деңгейге шығатыны анық. Ең бастысы – технологияның дамуымен бірге қауіпсіздік шараларын да қатар алып жүру.
