Қазіргі білім беру жүйесі мектептерден икемді, нәтижеге бағытталған және ғылыми негізделген басқаруды талап етеді. Осы үдерісте оқу-әдістемелік жұмыстың рөлі айрықша. Себебі, ол педагогтердің кәсіби дамуын қамтамасыз етіп қана қоймай, оқыту сапасы мен оқушылардың оқу жетістіктеріне тікелей ықпал етеді. Бұл тұрғыдан алғанда директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары мектептің әдістемелік қызметін ұйымдастыратын, үйлестіретін және дамытуға бағыт беретін негізгі басқарушы тұлға саналады.
Оқу-әдістемелік жұмыс – мұғалімдердің педагогикалық қызметін ғылыми-әдістемелік тұрғыда қолдауға бағытталған жүйелі үдеріс. Оның құрамына оқу бағдарламаларының орындалуын талдау, сабақ сапасын бақылау, педагогтердің біліктілігін арттыру, инновациялық технологияларды енгізу және білім сапасына мониторинг жүргізу кіреді. Бұл бағыттар өзара үйлесімде жүзеге асқанда ғана нақты нәтиже береді.
Тиімді басқару моделі төрт негізгі компонентке негізделеді: жоспарлау, ұйымдастыру, бақылау және кері байланыс. Әдістемелік жұмыс нақты мақсатқа құрылып, мұғалімдер сұранысы мен оқушылардың оқу нәтижесіне сүйеніп жоспарлануы тиіс. Әдістемелік бірлестіктер мен шығармашылық топтардың белсенді жұмысы, коучинг пен тәлімгерлік жүйесі де маңызды рөл атқарады. Ал тұрақты талдау мен түзету шаралары сапалы нәтижеге жеткізеді.
Білім сапасын арттыру жолында мұғалімдердің кәсіби қауымдастығын дамыту, тәжірибе алмасу алаңдарын құру, жаңа әдістер мен цифрлық инновацияларды енгізу, оқушылардың жеке білім траекториясын ескеру – басты басымдықтардың бірі.
Осы қағидаттарға сүйене отырып, «Мектеп командасы: тиімді басқару және білім сапасы» атты 176 сағаттық курс негізінде мектебімізде «Мұғалім-фасилитатор» жобасы жүзеге асырылуда. Жоба мұғалім рөлін ақпарат жеткізушіден кеңесшіге өзгертуге бағытталған. Оның мақсаты – оқушыны өз бетінше білім алуға, рефлексия жасауға, яғни метатанымдық деңгейде ойлануға үйрету және мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін дамыту.
Қазіргі кезде мұғалім негізгі ақпарат көзі болып саналмайды: оқушылар кез келген уақытта, кез келген жерден өз бетінше шексіз көлемде деректерге қол жеткізе алады. Демек, мұғалімнің сыныптағы рөлі де өзгеруде. Қазір ол әдеттегі дәріс беруші оқытушыдан гөрі тәлімгер және кеңесші рөлін атқаруда.
Оқу процесі оқушыларға бағдарланған кездегі мұғалімнің міндеті – әрбір оқушыға және барлық сыныпқа дербес және негізделген шешімдер қабылдауға, нені және қалай үйрену керектігін таңдауға, сондай-ақ, білімді игерудің және тәжірибе жинақтаудың өзіндік жолын табуға көмектесетін дағдыларды дамытуға мүмкіндік беру.
Қорыта келе, мектептегі оқу-әдістемелік жұмысты басқарудың тиімді моделі – білім сапасын арттырудың негізгі шарты. Директордың оқу ісі жөніндегі орынбасарының стратегиялық, ұйымдастырушылық және талдамалық қызметі мектептегі білім беру үдерісінің табысты болуына тікелей әсер етеді. Жүйелі, деректерге негізделген және адамға бағытталған әдістемелік басқару моделі ғана тұрақты сапалы нәтижеге қол жеткізуге мүмкіндік береді.
Фарида САТУКАНОВА,
№200 мектеп-гимназиясы директорының оқу ісі жөніндегі орынбасары,
қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі
Наурызбай ауданы,
Алматы қаласы
