Кімдер 300 мың теңгеден жоғары зейнетақы ала алады
Салымшы зейнетақы жүйесіне қаншалықты ерте қатысса, оның жинақтау кезеңі соншалықты ұзақ болады. Бұл өз кезегінде жинақталған қаражаттың көбірек болуына және жинақтаушы компоненттен алынатын төлемдердің ұлғаюына мүмкіндік береді.
Сонымен, зейнетақы қорының мәліметіне сүйенсек, сонда қордың жинақтаушы зейнетақы жүйесіне 20 жыл үздіксіз қатысқан, қордағы жинақ сомасы 17 687 113 теңге болатын азамат зейнетке шыққанда ай сайын 95 805 теңге зейнетақы алады. 30 жыл үздіксіз 34 087 138 теңге жинақтаған азаматтың ай сайынғы зейнетақысы 184 мың теңге, ал, 40 жыл үздіксіз қорға 57 млн теңге жинақтаған азаматтың ай сайынғы зейнетақысы 311 мың теңге болады.
Зейнетақының ұлғаюына немесе азаюына тағы не әсер етеді?
Жалпы зейнетақы көлеміне инвестициялық кіріс елеулі үлес қосады. 2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша салымшылардың жиынтық зейнетақы жинақтарындағы орташа жинақталған инвестициялық кірістің үлесі 41,4% болды. Халықаралық тәжірибе көрсеткендей, жинақтаушы зейнетақы жүйесіне толыққанды қатысқан жағдайда зейнетке шығу сәтінде жеке зейнетақы жинақтарындағы инвестициялық кірістің үлесі 70–80%-ға дейін жетуі мүмкін.
Салымшы зейнетақы жүйесіне неғұрлым ерте қосылып, жарналарды тұрақты әрі толық төлесе, инвестициялық кірістің тиімділігі де жоғары болады.
Сонымен қатар салымшылар өз жинақтарын инвестициялық басқаруға қатыстыру мүмкіндігіне ие. Бүгінде БЖЗҚ салымшылары міндетті зейнетақы жинақтарының 50%-ына дейін, ерікті зейнетақы жинақтарын 100% -ын өз таңдауы бойынша жеке басқарушы компаниялардың (ИПБ) басқаруына бере алады.
Қазақстандықтар зейнетақы жинақтарын ерікті зейнетақы жарналары (ЕЗЖ) арқылы да айтарлықтай арттыра алады. Мұндай жарналарды өзіңіз, жақындарыңыз, соның ішінде кәмелетке толмаған балалар үшін де төлеуге болады. Заңды тұлғалар да өз қызметкерлері үшін ерікті зейнетақы жарналарын аударып, оны әлеуметтік пакет құрамына енгізе алады. Ерікті жарналар үшін заңнамада салықтық жеңілдіктер, толық көлемде басқарушы компанияларға беру құқығы, төлемдерді зейнет жасына дейін – 50 жастан бастап алу мүмкіндігі қарастырылған.
Зейнетақы жинақтарын мерзімінен бұрын алу
Ал зейнетақы жинақтарын мерзімінен бұрын алу болашақтағы зейнетақы табысын едәуір азайтуы мүмкін. Жинақтарды алу кезінде шотта қалуы тиіс минималды жеткіліктілік шегі – бұл болашақта ай сайынғы төлемдердің ең төменгі зейнетақы мөлшерінен кем болмауын қамтамасыз ететін зейнетақы жинақтарының ең төменгі көлемі. Бұл ретте болашақтағы міндетті жарналардың тұрақты төленуі болжанады. Басқаша айтқанда, ең төменгі жеткіліктілік шегі – бұл салымшы зейнет жасына жеткенде базалық зейнетақымен бірге ең төменгі зейнетақы мөлшерінен кем төлем мөлшерін қамтамасыз ететін ең аз жинақ көлемі.
Салымшыларға қолайлы болу үшін БЖЗҚ «Зейнетақы калькуляторы» және «Дербес зейнетақы жоспары» қызметтерін ұсынады. Бұл құралдар болашақтағы төлем мөлшерін алдын ала есептеп, жинақтау стратегиясын түзетуге мүмкіндік береді.
