«Жау жоқ деме, жар астында» деген сөзді төтеншеліктер әбден меңгерген. Қауіпті сақтықпен сейілтіп жүр. Әсіресе, «жуанның жіңішкеріп, жіңішкенің үзілер сәтінде» қапы қалмауға бел буады. Тіршілік жанданған сәтте қатер мен қауіптің қатар жүретін әдеті. Алайда төтеншеліктер судан келер қауіптің сейіліп жатқанын алға тартуда. Оған себеп те жоқ емес, жауын-шашын аз, жылымық ауа райы сеп. Соған қарамастан аяқастын бола қалатын апаттардың «ауылын алыс» ету үшін атқарушы органдар тиісті құрылымдармен бірлесіп қарекет етуде. Мәселен, Көксу ауданында арналар аршылып, қауіпті аймақтардың қорғаныс бөгеттері қалыпқа келтірілуде.
Жетісу облысы бойынша «Қазсушар» РМК Көксу өндірістік бөлімшесі қазір қарымды қарекет үстінде. Құрылымның инженер-гидротехникі Жігер Ғалиевтің айтуынша, биыл аудан бойынша 54,4 канал желілері аршылуы тиіс. Қазірдің өзінде 18,5 шақырым су желісінің арнасы қамыс-құрақтан, лайсаңнан тазартылған. Бөлімшеге негізделген 3 дана Hitachi техникасы суару маусымына дейін тынымсыз тірлік етпек.
– Көксу ауданында су басу қаупі сейілді. Дегенмен, тау басындағы қар мен мұздық толық еріген жоқ. «Сақтықта қорлық жоқ» деген дана қазақ. Арналарды тазарту арқылы таудан судың мол қоры келе қалғанда апаттың алдын аламыз. Каналдарға су жібере қоямыз. Қазір арнайы техника «Он тармақ» каналының 5 шақырым аумағын тазартуда. Бұл каналдың су өткізу қабілеті – секундына 16 куб. Тазарту жұмыстарының нәтижесінде бүл мүмкіндік молаяды. Судан келер қауіп сейіледі, әрі 5 мың гектар жерге су оңтайлы жеткізіледі, – деді Жігер Ғалиев.
Аудандағы Мұқаншы ауылдық округінде де судан келер қауіпке «қалқан» тұрғызылуда. Көксу стансасында ауыл тұрғындары Мұқаншы өзенінің жағасын шегендеуде. Негізі бұл өзенде қазір екі арна бар. Уақытында ауылға судан келер қауіпті сейілту үшін өзен арнасын өзгертуге тура келген. Бірақ, ескі арнаны жойып жібере алмаған. Себебі, ол жерасты суларымен толығып тұрады екен. Ауыл әкімі Мамыр Сатымбайұлының айтуынша, елді мекенде су басып қалуы мүмкін 25 үй бар. Олар ескі арнаның маңайында шоғырланған. Ауыл әкімі оларды қауіпсіз жерге көшіруді ұсынған. Бірақ, тұрғындар «жылы орнын» суытқысы жоқ. Осындай жайлардан соң ескі арнаның бойынша 2 мың дана құм толтырылған қапшық орналастырылуда. Осынша жұмысты игеруге ауылдың отызға жуық азаматы білек сыбана кіріскен.
– Биыл аудандағы өзендерден мұз көшкіні еш қауіп төндірмей өтті. Соған қарамастан сақтық шараларын қапыда қалдырмаймыз. Ауданның бес ауылдық округінде сегіз учаске қауіптілігі жоғары жерлер қатарында. Біз бұл маңдарды жіті бақылап отырмыз, – дейді аудандық төтенше жағдайлар бөлімінің маманы Елжас Қуанышұлы.
Жергілікті құрылымдар қазір бірлесе еңбек етуде. Бастысы, тұрғындардың қауіпсіздігі. Ал қауіп сақтықта сейіледі.
Дастанбек САДЫҚ
