Талдықорғанның таң самалын жұтып өскен Сезім Ертанатов талайлардың арманына айналған батыс ғылымының алтын ордасы Гарвард университетінің есігінен аттап, төрінен бір-ақ шықты. Қазақтың қара домалақ ұлы жасанды интеллект, киберқауіпсіздік пен таратылған жүйелер сынды заманауи ілімдердің қайнарынан сусындап, бар болғаны төрт жылдың ішінде компьютерлік ғылым саласынан бакалавр мен магистр дәрежесін қатар иемденді.
Тамыры тереңде жатқан Талдықорған топырағы талай тау тұлғаны түлеткені рас. Сол көне дәстүрдің жалғасы іспеттес. Сезім де бала жастан-ақ ілім мен ізденісті серік еткен. Назарбаев Зияткерлік мектебінде оқып жүрген күндерінен-ақ оның көкірегінде технология арқылы адамзатқа қызмет ету деген бір шырақ маздап тұратын.
Гарвард… Бұл атауды айтқанның өзінде-ақ талай жүрек дір етпей қоймас. Әлемнің ең таңдаулы профессорлары, ең маңдайалды зертханалар мен көз тұндырар ғылым өрісі. Осындай киелі орынның түлегі атану жас дарын үшін арманның жүзеге асуынан бөлек, өмірлік миссияның басталуы еді.
Сезім үшінші курста жүріп дәстүрлі білім жүйесінің шеңберіне сыймай, бакалавриат пен магистратураны біріктіретін бірегей бағдарламаға өтініш береді. Осылайша, бір оқпен екі қоянды атып, төрт жыл ішінде қос бірдей дәрежеге қол жеткізіп отыр. Әлбетте, бұл жол оған жеңіл келген жоқ. Тапсырмалары толассыз, уақыты шектеулі болса да Сезімнің ұстанымы бекем екенін аңғардық.
– Әр апта сайын күнделікті ісімді жүйелеп отырдым. Ең дұрысы, күшім таусылып тұрған сәтте де үйренуді тоқтатпадым. Ең қиын кезеңдерден білім мен еңбегім алып шықты, – дейді ол. Бұл әрине, рухтың асқақтығы.
Академиялық биіктермен қатар Сезімнің студенттік өмірінде де есте қаларлық сәттер көп болған. Жатақханада өткен апталық кездесулер, бірігіп жасалған жобалар, бірге көрген фильмдер, әңгіме-дүкен, арман мен ойдың астасуы, мұның бәрі оның жадында мәңгілікке жазылып қалатыны анық. Оның айтуынша, әсіресе «Өлген ақындар қоғамы» фильмі қатты әсер етіпті.
Бүгінде Сезім Ертанатов ғылым мен технологияның биік шыңына жеткенімен жүрегі ел деп соғатын адал перзент. Ол туған топырағына оралып, Қазақстанда стартап экожүйесін өркендетуді мақсат етуде. Astana Hub жобасынан шабыт алған Сезім еліміз Y Combinator сынды технологиялық инкубатор құрып, ондаған табысты стартаптарды дүниеге әкелуді көздейді.
– Цифрлық төңкерістің дәуірі енді басталды. Жасанды интеллект келер ғасырдың тілі. Еліміз бұл майданда алдыңғы сапта тұруы тиіс. Мен соған дәнекер болғым келеді, – дейді ол.
Бүгінгі жастарға айтары көп Сезім шетелде білім алуға құлшынғандарға мынадай кеңес береді:
– Ерте қимылдаңыз, жолыңызды күні бұрын нақтылап алыңыз. Емтихандар мен эсселерге тыңғылықты дайындалыңыз. Бәсекеден қорықпаңыз, бірақ шетелде оқу – жалғыз ғана жол емес екенін ұмытпаңыз. Ең бастысы – өзіңе сену. Алайда сол сенім өзіңе қысым емес, шабыт көзі болсын. Мүмкіндік жер бетінің түкпір-түкпірінде бар. Тек оны көруге көз керек, алуға жүрек керек.
Біз оның сапарын «Талдықорғаннан Гарвардқа» дегеннен гөрі біліммен қаруланған қазақ баласының жаңа дәуірге аттануы деп атағанымыз абзал. Өйткені бұл – Тәуелсіз Қазақстанның ертеңгі күнге деген үміті мен сенімінің сәулесі.
Санжар СҰЛТАНҒАЗЫ
