Алматыда Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы, Зуқа батыр Cәбитұлының 150 жылдығына aрналған «Eр Жәнібек кубогы» үшін шағын футболдан халықаралық турнир өтті. Турнирде Франция, Түркия, Қытай, Ресей, Моңғолия, Иран, Өзбекстан елдерінде тұратын қазақ жастарынан құралған 12 команда мен Қазақстанның әр өңірінен жасақталған 12 команда бақ сынады.
Халықаралық турнирді Зуқа батыр Cәбитұлының 150 жылдық мерейтойына арнауының да өзіндік тарихи маңызы бар. «Зауқа батыр (1866–1929) ХХ ғасырдың басында Шыңжаңдағы қазақтардың байырғы қонысы Алтай аймағына Қытай билігі тағайындаған (қосымша қорғаныс елшісі) аймақтық әкімшіліктің озбыр басшыларына, халықты қанаған ұлықтардың зорлық-зомбылығына қарсы шығып, Қытайдағы қазақтардың Ұлт-азаттық көтерілісін бастаған алғашқы батырлардың бірі. 1929 жылы күрескер Зуқа батырды қытайдың жазалаушы әскерлері қапыда ұстап, қастандықпен өлтірген», – дейді тарих ғылымдарының докторы Жанымхан Ошан.
Биыл екінші рет ұйымдастырылып отырған шағын футболдан өткен халықаралық турнирдің мақсаты – әлемнің 40-тан астам елінде өмір сүріп жатқан қазақ жастарының басын қосу, бір-бірімен таныстыру, Тәуелсіз ел, атажұрты Қазақстанмен қауыштыру. «Әлемнің 40-тан астам елінде қазақтар тұрады. «Ер Жәнібек» қоры шетелде тұратын қазақ жастарынан құралған футбол командаларын елге шақырып, турнир өткізіп жатыр. Шетелдегі қазақтарға Қазақстан деген отаны бар екенін ұғындырып, әрқашанда олардың иықтарын тік көтеріп, «Мен қазақпын!» деп рухты жүрулері үшін осындай шара ұйымдастырылды», – дейді Дүниежүзі қазақтары қауымдастығы төралқа төрағасының бірінші орынбасары Талғат Мамашев. Ал Францияда тұратын қазақ жастарынан құралған «Parij Kazak Sport» командасын бастап келген кәсіпкер Тәбәрак Догу: «Еуропадағы қазақ жастарының көбі ана тілінде сөйлей алмайды. Сол мақсатта, Францияда тұрып жатқан қазақтардың балаларына атажұртын көрсетіп, осындағы өз қатарлы жастарымен танысуы үшін халықаралық турнирге бастап келдік», – дейді.
Футбол жарысына қатысқан 24 команданың үздіктерін іріктеу төрешілерге де оңайға түскен жоқ. «Eр Жәнібек кубогын» сарапқа салған сайысқа төрелік еткен Болат Жахин, Алмас Аббасовтың шешімімен Қытайдан келген бес команданың бірі, «Мұзтау» командасы кубогты қанжығасына байлады. Екінші орынды қазақстандық жастардан құралған «Бірлік-Керуен» командасы, үшінші орынды Ресейдің Омбы қаласынан келген «Намыс» командасы, төртінші орынды Алматылық «Saing tex» командасы еншіледі. «Қазақстанды атажұртымыз ретінде сағынып, аңсап келеміз. Бұл жақта туыс-туғандарымыз, дос-жарандарымыз тұрады. Біз де болашағымызды Қазақстанмен тығыз байланыстырамыз. Міне, жарты жылдай дайындалған спорттық шараға келіп қатысып, былтыр ұтып алған кубогты қайтып алып бара жатырмыз. Барлық ұйымдастырушыларға командамыздың атынан алғас білдіреміз», – дейді «Мұзтау» командасының капитаны Серік Сарқытбайұлы. Сондай-ақ, тартысты бәсекеде әр командадан үздік ойын көрсеткен спортшылар төрт номинация бойынша марапатталды. «Үздік қорғаушы» аталымын Қытайдан келген «Мұзтау» командасының ойыншысы Әділ Асан иеленсе, халықаралық турнирде Ресейдің Омбы қаласынан келген Данияр Тоқпанов «Үздік шабуылшы» атанды. Ал екі күнге созылған сайыста Алматылық «Бірлік-Керуен» командасының ойыншысы Талғат Ғабиназар «Сұрмерген», Қытайдан келген «Үштас» командасының ойыншысы Қасымжан Мұхтаржан «Үздік қақпашы» номинациясын жеңіп алды. «Омбыда 100 мың қазақ тұрады. Біз диаспора емес, Омбының байырғы қазақтарымыз. Арқа сүйеріміз Қазақстан, Тәуелсіз еліміздегі әрбір ұлтқа жанашыр батыр азаматтар», – дейді Омбы қаласынан «Намыс» командасын бастап келген Алтынай Жүнісова.
Сондай-ақ, халықаралық турнирде жас суретші Гүлназым Өмірұзақ арнайы көрме ұйымдастырып, жарыс соңында шетелден келген бірнеше командаға өз қолымен салған картиналарын сыйға тартты.
Бұл турнир – Тәуелсіздіктің 25 жылдығы мен Зуқа батырдың 150 жылдық мерейтойына арналып, Алматыда өткен алғашқы халықаралық шара. «Жарыс сәтті өтті. Біз өз мақсатымызға жеткендей болдық. Шетелден келген қазақ жастары мен қазақстандық жастар ынтымақты, берекелі болудың үлгісін көрсетті. Осы орайда, «Ер Жәнібек» қорының турниріне қолдау көрсеткен, демеушілік жасаған кәсіпкер азаматтарға да алғысымды білдіремін», – дейді «Ер Жәнібек» халықаралық қоғамдық қорының президенті Жеңіс Түркия. Сондай-ақ, қор президенті бұл дәстүрлі турнирді жыл сайын Қазақстанда ғана емес, қазақтар тұратын әлемнің әр қаласында да өткізіп тұру жоспары бар екенін де жеткізді.
Алғыс Серік.
