Ел намысын жоғары ұстайтын азаматтарымыз аз емес. Әлем алдында қазақтың Туын көтеріп жүрген саңлақтарымыз жетерлік. Соның ішінде шоқтығы биік бір азамат бар. Ол – Бейжің Олимпиадасының қола жүлдегері, ұлтжанды жігіт, боксшы Қанат Ислам. Қанат АҚШ-та жүріп, кәсіпқой бокста елдің намысын жыртып жүр. Шаршы алаңда қарсыластарын шаң қаптырып, «қазақ» деген атаумен әлемге әйгілене бастады. Өзінен ұлт абыройын жоғары қойған азамат, елге келген сайын қандастарына рухты жанитын, бірлік пен татулыққа шақыратын әңгімесін айтып, Тәуелсіздіктің бағасын түсіндіруде. Көп жасағаннан емес, көпті көргеннен сұра деген осы болар. Ендеше, Қанат Исламның айтқан әңгімелерінен бір үзікті біз де оқырманға ұсынуды жөн көрдік.
– Бауырлар, біз тәуелсіз елде, өзіміздің жерде, тыныштықта өмір сүріп жатырмыз. Сол тыныштықтың қадірін білейікші, – дейді Қанат Ислам. Мен Америкада жүргенде осы еліме қайтқанша асығамын. Ол жақта адамдардың бүкіл жағдайы жасалып қойған. Теледидардың бәрі шоу, интернет тегін, кредит ала бересің. Керегіңнің бәрі бар, бірақ адамдары рухани азғындап кеткен. Көздерінің ар жағында ешнәрсе жоқ. Қазіргі кезде біреулер: «Қазақстанда демократия жоқ», – деп жүр ғой. Алайда, нағыз демократия бізде. Америкада біздегідей кез келген адам үйінде отырып алып еркін жаза алмайды. Ол жақта барлық нәрсені заңмен байлап тастаған. Керек десеңіз, өзіңіздің жолдас балаңыздың сәбиіне: «Ой қандай әдемі бала» – деп айта алмайсың. Олай айтсаңыз сізді сотқа беруге хақысы бар. Мен жаттығатын жердің жанында мешіт бар. Сол мешіттің имамы палестиналық. Мен одан сұраймын: «Сен не істеп жүрсің мына жақта? Сені не ұстап тұрған? Қайтпайсың ба еліңе?» – десем: «Е, егер елімде тыныштық болса, төбеңнен оқ жаңбырдай жауып тұрмаса, мен мына жерде 1 минут та тұрмас едім. Елімде тыныштық болмай тұр ғой», – деп мұңаяды. Сондықтан, осы тыныштықты бағалайық.
Қазақстаннан енді жақсы спортшылар шығады. Себебі, біздегідей спорт кешендері Американың өзінде кемде-кем. Ал Кубаның спортшылары мүлде қиын жағдайда. Кубаның Олимпиада чемпиондары бізде баяғыда мініп тастаған «Жигулилерді» мініп жүреді. Кейде Қазақстанға келгенде базардан сол «Жигулилердің» бөлшектерін тиеп алып кетеді елдеріне. Ол жақта Олимпиададан ұтып келген чемпионға бір реттік 2-3 мың доллар ғана сыйақы беріледі. Оларда көлік алу түгілі күнделікті тамақ тауып жеуіңнің өзі үлкен проблема.
Бауырлар, тәуелсіз еліңнің бары қандай бақыт екенін білесіз бе? Бірде ұйғыр ұстазыммен Алматының көшелерінде келе жатқанымда ол: «Егер менің өзімнің тәуелсіз елім, жерім болса, сол елімнің көшесін сыпырушы болып істер едім. Мемлекеттен бір шүберек сұрамастан, үстімдегі көйлегіммен сүртер едім асфальтты», – деді. Бірде сол ұстазыммен Түркістан қаласының вокзалына түстік. Вокзалда ескі көлігінен басын шығарған бір таксист: «Қай жерге барасыңдар?» – деп сұрады. Сонда ұйғыр ұстазым: «Ех, шіркін, егер менің өзімнің елім болса, сол елімде есек арбамен такси болып адам тасысам арманым болмас еді», – деп күрсінді.
Бауырлар, бізде барлығы бар. Әр облысқа барған сайын оған көзім жетіп жатыр. 25 жылдың ішінде біздердің әр облысымыз Американың 1 штаты сияқты дамып келе жатыр. Америкалықтар менен: «Сендер айдалада өмір сүресіңдер ме? Тамақ, су деген бар ма сендердің елдеріңде?» – деп сұрайды. Сонда мен телефонымдағы Астананың, Алматының және басқа да облыстардың суреттерін көрсетіп мақтанамын. Сонда олар: «Шынымен осындай ма?» – деп таңғалады.
Бауырлар, кітап көп оқыңдар. Спортта болсын, басқа салада болсын, ең бірінші білім керек. Білімің болмаса, еш жерде жарқырап шықпайсың. Ең алғаш спортзалға барғанда ұстазымыз барлық балаларды жинап алып: «Маған сендердің чемпион болғандарың керек емес, ең бірінші кезекте адам болыңдар! Ертең чемпион болғанда адам танымай, такаппарланып кетсең немесе жеңілген кезіңде сынып қалып, төмен түсіп кетсең, ең қиыны сол. Сондықтан, бірінші кезекте адам болыңдар!» – деген сөзі әлі жадымда.
Ағайын, мен Қанаттың бұл сөздерін неге жазып отырмын?! Қазақта: «Алтынның қолда барда қадірі жоқ», – деген сөз бар. Біздің тәуелсіздігіміз, еліміздің тыныштығы – бұл ең үлкен байлығымыз. Сол байлықтың қадірін білейік. Біз сыртқа шықпағаннан кейін тек біздің ғана жағдайымыз жаман, бізде ғана кедейшілік бар секілденіп көрінеді. Алайда біз қазір тойып секіріп жатқан сияқтымыз. Бізде бәрі бар, тек бір-бірімізге деген мейірім, адамшылығымыз азайып бара жатқан сыңайлы. Еліміз тыныш, халқымыз ауызбірлікте болғай!
Әмір САНА.
