Ел аумағында жоғары патогенді құс тұмауы тіркеліп, індеттің қарқынды өріс алуына байланысты облыс бойынша эпизоотиялық тұрақтылықты қалыптастыру және ауру ошағын таратпау мақсатында аудан, қалалардағы құс өсіретін шаруашылықтар және облыс тұрғындары ҚҰС ТҰМАУЫНАН сақтану жолдарын қарастыруы қажет.
Құс тұмауының алдын алу үшін құс фермаларында ветеринарлық қадағалау, залалсыздандыру талаптарын күшейту керек. Шетелдерден және құс тұмауы тіркелген аудандардан құс өнімдерін тасымалдауға болмайды. Жеке шаруашылықта үй құстарын күтуде арнайы киім, тұмылдырық кию, оларды күнделікті залалсыздандыру, құс тұмауына күдікті, ауырған құстарды басқаларынан жеке оқшаулап, мал дәрігеріне хабарлау, өлген құстарды өртеу, мұздатылған құс өнімдерін асқа пайдаланғанда гигиеналық талаптарды қатаң орындаған жөн және үй құстары мен жабайы құстардың байланысына (араласуына) жол бермеген жөн.
Құс тұмауы адамға ауру немесе өлі құстардан тікелей қатынасқанда жұғады. Адамдағы белгілері – бастың қатты ауырып, температура көтерілуі және іш өтуі.
Қауіпті тұмаудан сақтану үшін құс өлігіне немесе ауру құстың маңына жақындамауға кеңес береміз. Сондай-ақ, балаларды құсқа жуытпаған дұрыс. Себебі, құс тұмауының вирусы алиментарлы (ауа арқылы) жолмен де таралады. Ауруға күдіктенген жағдайда ветеринар мамандарға ескерту керек. Әдетте, ауру немесе құс өліктері жойылып, орны залалсыздандырылады.
Құс тұмауы – әр түрлі үй және жабайы құстардың ас қорыту органдары мен тыныс алу жолдары зақымдалып, жаппай қырылуымен сипатталатын, жіті түрде өтетін жұқпалы вирустық ауру.
Жеке қосалқы шаруашылықтарды және құс фермаларын вирустық құс тұмауынан қорғау үшін келесі іс-әрекеттерді атқару қажет:
1) құстардың сыртқа шықпауын қамтамасыз ету;
2) мемлекеттік ветеринариялық қызметкерлерден бөгде адамдарды құстарға жақындатпау;
3) ветеринария мамандарына құстарды байқау үшін, профилактикалық және індетке қарсы іс-шаралар жүргізу үшін жағдай жасау. Олардың талаптарын орындау;
4) құс, құс шаруашылығы өнімдерін және жемді заңсыз сауда орындарынан сатып алудан сақ болу;
5) шаруашылықта қолданылатын үй құстарын жабайы құстардан қатынасын шектету;
6) құс ұстайтын орындарды механикалық тазарту және дезинфекциялауды қамтамасыз ету;
7) табиғи қоршаған ортаны құстарды асырау барысындағы тіршілік әрекетінің азық-түліктерімен және биологиялық қалдықтармен ластауға жол бермеу.
Бұдан бөлек, жеке гигиена ережелерін сақтау керектігін естеріңізге саламыз. Құсты күту кезінде арнайы киімдердің және аяқ киімдерінің болғаны жөн. Оларды үнемі жуып, таза ұстау қажет.
Көшеде жатқан құс өлексесін жалаңаш қолмен ұстауға және жинауға болмайды. Жабайы құстар жаппай жиналатын жерден аулақ жүруге тырысыңыз. Өнімнің сапасы мен қауіпсіздігін растаған ветеринариялық ілеспе құжаттары жоқ, рұқсат етілмеген сауда орындарынан жұмыртқа және құс етін сатып алмаңыздар.
Құстардың жұқпалы ауруларына шалдыққанына күдік туындаған жағдайда немесе құстар жаппай өлімге ұшыраған фактілер болса, сондай-ақ, құс шаруашылығы өнімдерін, мал азықтарын рұқсатсыз саудалап жатқандар көрсеңіз, аудандық ветеринария қызметіне немесе ветеринария басқармасына келесі телефондар бойынша хабарлауларыңызды сұраймыз: 8 (7282) 400-483, 329-344.
Серік ҚАБДОЛДАНОВ,
Алматы облыстық ветеринария басқармасының басшысы
Сурет — ғаламтордан
