Денсаулық сақтау министрлігінде ведомство басшысы Ақмарал Әлназарованың төрағалығымен денсаулық сақтау, медициналық білім беру жүйесін одан әрі дамыту, сондай-ақ жеке секторды реттеу мәселелері бойынша кең ауқымды дөңгелек үстел өтті, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Басқосу отандық медицина жүйесінің ресурстарды жай ғана ұлғайту кезеңінен заңдылық, қаржылық тәртіп және медициналық көмектің сапасын қатаң бақылау қағидаттарына негізделген институционалдық нығайту кезеңіне өтуіне арналды. Талқылауға ҚР ДСМ Қоғамдық кеңесінің басшысы Надежда Петухова, Ұлттық нейрохирургия орталығының Басқарма Төрағасы, академик Серік Ақшолақов, белгілі репродуктолог Вячеслав Локшин, профессор Мақсұт Құлжанов пен «Атамекен» палатасының өкілдері қатысты.
Отырыс барысында денсаулық сақтау жүйесінің соңғы жылдары қаржыландырудың айтарлықтай өсуіне байланысты қол жеткізген нәтижелері сараланды. Атап айтқанда, халықтың орташа өмір сүру ұзақтығы 75,4 жасқа дейін ұзарды. Бұл көрсеткіш мемлекеттік қолдаудың арқасында жалпы өлім деңгейін 2 пайызға, ал нәресте өлімін 16,5 пайызға төмендетуге мүмкіндік берді. Алайда, министр Ақмарал Әлназарова бақылау тетіктерін күшейтпей қаржыландыруды көбейту сөзсіз бұрмалаушылықтар мен теріс пайдалануға әкелетінін ескертті. Бұл жағдай халықтың жүйеге деген сенімін төмендетуі мүмкін.
Денсаулық сақтау министрі Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесінің «жетілу» кезеңіне өткенін атап өтті. Оның айтуынша, ендігі кезекте ережелердің, жауапкершіліктің және бақылаудың біртұтас архитектурасы қажет. Жүйенің қаржылық ресурстары қатаң түрде мақсатына сай пайдаланылуы керек, ал әрбір қатысушы – медициналық ұйымнан бастап нақты маманға дейін – заңнама мен көмек көрсету стандарттарының талаптарын сақтау үшін жеке жауап беретін болады.
Халыққа медициналық көмектің сапасын басқаруды жетілдірудің 2026-2028 жылдарға арналған кешенді жоспары аясында қаржылық тәртіпке баса назар аударылды. Мамандардың пікірінше, қазіргі мерзімсіз лицензиялау мен бәсекелестік аккредиттеу моделі нақты клиникалық нәтижелермен тікелей байланысты қамтамасыз ете алмай отыр. Осыған байланысты бес жылдық лицензиялауға көшу мәселесі талқыланды. Бұл медициналық ұйымдардың өз мәртебесін тұрақты түрде дәлелдеп отыруына мәжбүрлейді.
Сонымен қатар, медициналық ақпараттық жүйелерді Ұлттық электрондық денсаулық паспортымен міндетті интеграциялау қажеттілігі айтылды. Аккредиттеудің негізгі функцияларын мемлекеттік контурға қайтару – бірыңғай стандарттарды қалыптастыруға және реттеудің фрагментациясын төмендетуге бағытталған маңызды қадам. Бұл шаралар медициналық көмектің сапасына мемлекеттік бақылауды айтарлықтай күшейтеді.
2024-2025 жылдары Денсаулық сақтау министрлігі іріктеп тексеруден жүйелі қаржылық және цифрлық бақылауға көшкен болатын. Бұл жұмыстың нәтижесі жаман емес. Кешенді тексерулердің қорытындысы бойынша 2025 жылы заңсыздықтар анықталған 400-ге жуық денсаулық сақтау субъектісі қызметін тоқтатты. Сондай-ақ 500-ден астам әкімшілік жазалау шаралары қолданылып, лицензиясыз жұмыс істеген мамандарды шеттетудің жаңа тетіктері іске қосылды.
Ерекше назар аударатын жайт – цифрлық сәйкестендіру құралдары. Қазіргі таңда пациенттерді цифрлық сәйкестендіру 1 950 медициналық ұйымды қамтыды. Қабылдаулардың шамамен 47 пайызы Face ID және электрондық құжаттарды пайдалану арқылы жүргізіледі. Бұл технологиялық шешім 10,6 млрд теңге көлеміндегі негізсіз қызмет көрсетудің немесе «ақшаны игеру» мақсатындағы жалған есептердің алдын алуға мүмкіндік берді. Медициналық көмекке ақы төлеудің бірыңғай жүйесі сәйкес келмейтін қызметтерге ақы төлеуді болдырмай, қосып жазуларды автоматты түрде анықтайды.
Талқылау соңында жүйеде тәртіпті нығайтудың келесі қадамдары белгіленді. Олардың қатарында тиімділік көрсеткіштерін енгізу, цифрлық бақылау құралдарын кеңейту және нәтиже мен сапаға бағытталған медициналық көмекке ақы төлеу моделіне көшу бар. Жиын қатысушылары бұл өзгерістер сандық модельден азаматтардың жауапкершілігі мен сеніміне негізделген модельге көшуді қалыптастыратынына сенім білдірді.
Ведомство басшысы «Заң және тәртіп» тұжырымдамасы мемлекет пен әлеуметтік саланың орнықты дамуының негізгі шарты екенін түйіндеді. Сыбайлас жемқорлық қауіптерін азайту және жауапкершіліктің бұлтартпастығы – қоғамның денсаулық сақтау жүйесіне деген сенімін арттырудың басты кепілі. Бұл реформалар МӘМС қаражатын атаулы пайдалануды және бүкіл жүйенің тиімділігін арттыруды қамтамасыз етеді.
ЖИ арқылы өңделді
