Қазақстанның ауыл шаруашылығы саласында маңызды құрылымдық өзгерістер басталып жатыр. Үкіметте вице-премьер – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен биылғы алғашқы жиында көктемгі дала жұмыстарына дайындық барысы талқыланды. Негізгі басымдық – егістік алқаптарын әртараптандыру және суды үнемдейтін технологияларды енгізу, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Егіс алқаптарындағы өзгерістер: Бидайдан бас тарту ма?
Ауыл шаруашылығы вице-министрі Азат Сұлтановтың айтуынша, биыл егістік алқаптарының жалпы көлемі 23,8 млн гектарды құрайды. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 180 мың гектарға артық. Алайда дәнді дақылдар, әсіресе бидай егістігі 12,1 млн гектарға дейін қысқартылмақ.
Бұл қадам бидайдан мүлдем бас тарту емес, нарықтағы сұранысқа сай жоғары маржиналды, яғни табысы жоғары дақылдарға жол ашу болып табылады. Мына дақылдардың егістік көлемі айтарлықтай өседі:
-
Майлы дақылдар – 4,045 млн гектар (55,2 мың гектарға өсті);
-
Арпа – 2,4 млн гектар (93,8 мың гектарға өсті);
-
Жүгері – 217,5 мың гектар (42,9 мың гектарға өсті);
-
Мал азықтық дақылдар – 3,1 млн гектар (37,4 мың гектарға өсті).
Жамбыл облысында «Fufeng Group» компаниясының жүгеріні терең өңдейтін жаңа индустриялық паркі іске қосылмақ. Бұл зауытты шикізатпен қамту үшін жүгері алқаптарын ұлғайту стратегиялық маңызға ие.
Су үнемдеу – оңтүстік өңірлердің басты талабы
Еліміздің оңтүстік өңірлерінде (Қызылорда, Түркістан, Жамбыл) су тапшылығы мәселесі өзекті. Сондықтан суды көп қажет ететін күріш пен мақта алқаптарын оңтайландыру қолға алынды. Қызылордада күріш егістігі 8,5 мың гектарға, Түркістанда 7,4 мың гектарға қысқартылады деп болжануда.
Мақта өсіруде дәстүрлі суару әдістерінен тамшылатып суару технологиясына көшу белсенді жүруде. Тамшылатып суару қолданылатын алқаптар 15 мың гектарға ұлғаймақ. Бұл су ресурстарын ұтымды пайдалануға және өнімділікті арттыруға мүмкіндік береді.
Шаруаларды қолдау: Несие мен жанармай
Табысты егіс науқаны үшін мемлекет тарапынан қаржылай көмек көрсетілуде. Аграрлық несие корпорациясы қазірдің өзінде жалпы сомасы 241 млрд теңгеге 1 694 өтінім қабылдаған. Оның ішінде 180 млрд теңге шаруалардың қолына тиіп үлгерді. Несие алуға Түркістан, Ақмола және Солтүстік Қазақстан облыстарының фермерлері ең көп қызығушылық танытқан.
Арзандатылған дизель отыны бойынша да жұмыстар жоспарлы түрде жүріп жатыр. «Gosagro» жүйесі арқылы 454,3 мың тонна отынға өтінім түскен. Арзан жанармайды жеткізу ақпан айында басталады. Сонымен қатар егіске қажетті 2,3 млн тонна тұқымның сапасы тексеріліп, оның 98%-дан астамы жоғары стандартқа сай деп танылды.
Конструктивті журналистика тұрғысынан қарасақ, бұл өзгерістер ауыл шаруашылығын шикізаттық бағыттан жоғары технологиялық және табысты салаға айналдыруға бағытталған. Әртараптандыру арқылы шаруалар тек бір дақылға байланып қалмай, нарықтағы баға ауытқуларынан қорғалады.
Жиын соңында Серік Жұманғарин жауапты министрліктерге жерді ұтымды пайдалану мен заманауи ирригациялық әдістерді қолданудың егжей–тегжейлі жоспарын әзірлеуді тапсырды.
