Қазақстанда трансплантаттауды қажет ететін пациенттердің саны жыл санап артып келеді. Денсаулық сақтау министрлігінің соңғы мәліметтеріне сүйенсек, қазіргі уақытта 4,6 мыңнан астам отандасымыз ағза алмастыру кезегінде тұр, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Ағза алмастыруға мұқтаж жандардың саны соңғы үш жылда айтарлықтай өскен. Егер 2023 жылы кезекте 3 961 пациент тұрса, 2025 жылы бұл көрсеткіш 4 506-ға жетті. Бұл – әрбір санның артында өмір мен өлім арасында жүрген нақты адам тағдыры тұр деген сөз.
Дегенмен, үміт сыйлайтын оң көрсеткіштер де жоқ емес. Әлеуетті донорлардың қатары да өсу үстінде:
-
2023 жылы – 49 адам;
-
2025 жылы – 186 адам.
Мәйіттік донорлық бойынша да ілгерілеушілік байқалады. 2025 жылдың өзінде 19 мәйіттік донор жүздеген адамның өмірін сақтап қалуға мүмкіндік берді. Салыстырмалы түрде айтсақ, 2024 жылы мұндай тек 6 процесс жүзеге асқан болатын.
Ең басты қайшылық – халықтың ниеті мен нақты нәтиже арасында болып отыр. Елімізде донор болуға ресми түрде келісім бергендер саны 38 мыңнан 145 мыңға дейін күрт артты. Алайда, адам қайтыс болған жағдайда оның туыстарының ағзаны алуға келісім бермеуі немесе бас тартуы әлі де басым.
Мамандардың айтуынша, туыстардың бас тартуы көп жағдайда құтқаруға болатын адам өмірлерінің үзілуіне әкеп соғады. Бұл мәселеде қоғамдағы діни, этикалық және психологиялық кедергілер әлі де болса шешімін таппай келеді.
Қазақстан медицинасы бұл бағытта күрделі оталарды жасауға қауқарлы екенін дәлелдеп келеді. Еске сала кетейік, жақында елімізде алғаш рет жасөспірімге жүрек трансплантациясы жасалды. Бұл отандық хирургияның жоғары деңгейін көрсетсе де, донор тапшылығы негізгі қолбайлау болып қала бермек.
Донорлық мәселесін шешу үшін тек медициналық дайындық қана емес, қоғамның ағза алмастыруға деген көзқарасының өзгеруі де аса маңызды.
