Сенат депутаттары балалардың құқықтары мен мүдделерін қорғауға бағытталған маңызды халықаралық құжатты мақұлдады. Енді 1993 жылғы Минск конвенциясына енгізілген өзгерістер аясында алимент төлеуден қашып, өзге елге кеткен азаматтардан қаражат өндіру әлдеқайда жылдам әрі тиімді жүзеге асырылады, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Бұрын халықаралық деңгейде тек соттың толыққанды шешімдері ғана танылатын болса, жаңа хаттама бойынша «сот бұйрығы» да мәжбүрлеп орындалатын құжаттар тізіміне енді. Бұл дегеніміз – алимент өндіру үшін айлап созылатын сот процестерін күтпей-ақ, жеңілдетілген тәртіппен шыққан бұйрық арқылы басқа мемлекеттердегі борышкерлерді жауапқа тартуға болады.
Сенатор Евгений Больгерттің айтуынша, бұл жаңашылдық кәмелетке толмағандардың құқығын қорғауды жеделдетуге бағытталған. Трансшекаралық жағдайларда, яғни борышкер шетелде жүргенде туындайтын құқықтық кедергілер енді жойылады.
Соңғы бес жыл ішінде Қазақстан Республикасы Әділет министрлігіне шетелдік соттардың шешімдерін орындау бойынша 102 өтініш түскен. Соның ішінде 94 өтініш қанағаттандырылып, балалардың несібесі қайтарылды. Ал Қазақстан тарапынан өзге елдерге 169 өтініш жолданған.
2025–2026 жылдардағы көрсеткіштер бойынша көршілес елдермен ынтымақтастық жоғары деңгейде. Мысалы, өткен жылы түскен 12 өтініштің басым бөлігі Өзбекстан мен Әзербайжан мемлекеттерінен келген. Бұл мәліметтер алимент мәселесінің халықаралық деңгейдегі өзектілігін көрсетеді.
Жаңа заң не береді?
- Уақытты үнемдеу: Сот бұйрықтарын тану арқылы бюрократиялық кедергілер азаяды.
- Мәжбүрлеп орындату: Егер борышкер Конвенцияға мүше елде (ТМД елдері және т.б.) тұрса, оның мүлкі мен табысына қатысты шектеулер қою жеңілдейді.
- Құқықтық кепілдік: Мемлекет баланың құқығын тек ел ішінде емес, одан тыс жерлерде де қорғауға қабілетті екенін дәлелдейді.
Бұл хаттаманы ратификациялау Қазақстанның халықаралық аренадағы беделін нығайтып, бала құқықтарын жүйелі түрде қорғайтын мемлекет ретіндегі мәртебесін биіктетеді. Мамандардың пікірінше, бұл қадам алимент өндірудің тиімділігін 20-30 пайызға арттыруы мүмкін.
