Тәуелсіз елдің тірегі – жері мен шекарасы ғана емес, оның рухани кеңістігі. Сол кеңістіктің өзегі – ана тілі. Ана тілі – ұлттың жады, мінезі, дүниетанымы сақталған рухани код. Тіл – халықтың өткенін бүгінмен жалғап, болашаққа жеткізетін көрінбейтін алтын көпір.
Әлемде қанша тіл болса, сонша тағдыр, сонша өркениет бар. Сондықтан тілдің тағдыры – ұлттың тағдыры. Ана тілінде ойлап, ана тілінде армандаған адам ғана өз болмысының тереңін сезіне алады. Өйткені тіл – жай қатынас құралы емес, ол – ойлау жүйесі, ұлттық танымның өзегі.
Қазақ тілінің табиғатында кеңдік бар. Даланың дарқандығы, халықтың сабыры мен шешендігі, жыраулардың толғауы мен ағартушылардың ойы – бәрі тіл арқылы ұрпаққа жетті. Тіл әлсіресе, тарихи жады әлсірейді. Ал тарихи жады әлсіреген жерде рухани тұтастыққа сызат түседі.
Мемлекет басшысы тілдің тұғыры бесіктен басталатынын бекер айтпайды. Отбасында ана тілінде сөйлеген бала үшін тіл – пән емес, өмірдің табиғи бөлігі. Тілге құрмет дәл осы күнделікті тәжірибеден қалыптасады. Сондықтан тіл мәселесі саясаттан бұрын мәдениет пен сана мәселесі.
Жаһандану дәуірі ұлттық тілдерге жаңа сын әкелді. Ақпарат ағыны күшейген сайын тілдің бәсекеге қабілеттілігі маңызды бола түсті. Мемлекеттік мәртебе – құқықтық негіз. Ал шынайы күш – қоғамның күнделікті қолданысында. Тіл өмір сүретін орта – адамдар. Сол себепті тіл кабинетте емес, қоғамда дамиды. Бұл бағытта өңірлердегі бастамалар тілдің өміршеңдігін көрсетеді. Жетісу облысында ұйымдастырылатын әдеби кештер, пікірталастар, жас тілшілер қозғалысы – тілдің тірі үдеріс екенін дәлелдейтін мысалдар. Талдықорғандағы Тіл сарайы да тек үйрету орны емес, тіл мәдениетін қалыптастыратын рухани кеңістікке айналып отыр. Мұндай орталар тілдің ресми мәртебеден қоғамдық қажеттілікке айналуына ықпал етеді.
Ана тілінің болашағына сену – оны күнделікті өмірде таңдау. Өйткені тілге жанашыр азамат бар жерде оның рухы сөнбейді. Ана тілі – рухани тәуелсіздіктің мәңгілік тұғыры.
Наргиз ИБРАИМОВА
ЖУ 4-курс студенті
