Қазақстанда көлік иелері үшін автосақтандыру полисінің бағасын анықтау ережелеріне ауқымды реформа жасалуы ықтимал. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі ұсынған жаңа түзетулер сақтандыру нарығындағы тепе-теңдікті сақтауды және компаниялардың ішкі есептеу жүйесін жетілдіруді көздейді, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
«Бонус-малус» жүйесіндегі өзгерістер
Қазіргі таңда қолданыстағы 15 санатты «бонус-малус» шкаласы қайта қаралу үстінде. Бұл жүйе жол ережесін бұзбайтын ұқыпты жүргізушілерге жеңілдік беріп, жол-көлік оқиғасына жиі түсетіндерге қымбатырақ тариф ұсынуға негізделген.
Агенттіктің басты жаңалығы – апатсыз ұзақ жыл жүрген жүргізушілерге берілетін жеңілдіктің азаюы. Егер бұрын 13-сыныптағы жүргізушілер 50% жеңілдік (коэффициент 0,50) алып келсе, жаңа ереже бойынша бұл көрсеткіш 0,70-ке дейін көтерілуі ықтимал. Демек, тіпті ең тәртіпті көлік иелері де сақтандыру полисі үшін бұрынғыдан көбірек төлеуге мәжбүр болады.
Сонымен қатар, бірнеше рет жол апатына түскен жүргізушілер кіретін М1 және М2 санаттарын жою жоспарланған. Реттеуші бұл санаттағылардың үлесі небәрі 0,001% екенін алға тартып отыр. Соның нәтижесінде бұл топтағылар үшін сақтандыру құны тіпті төмендеуі мүмкін. Алайда адам шығыны болған ауыр оқиғалар үшін 20% үстеме қосылып, қорытынды коэффициент 2,94-ке жетеді.
Сақтандыру компанияларына берілетін еркіндік
Реформаның ең маңызды тұсы – сақтандыру компанияларына полис құнын ±10% аралығында өз қалауынша өзгертуге рұқсат берілуі. Бұл Қазақстанның сақтандыру тарихындағы алғашқы прецедент.
Енді полис бағасы тек қатаң мемлекеттік кестеге ғана емес, компанияның ішкі тәуекелдерді бағалау жүйесіне де тәуелді болмақ. Осылайша:
- Компаниялар әр клиенттің тарихын жеке зерттей алады.
- Тәуекелі төмен клиентке қосымша жеңілдік беру немесе, керісінше, төлемді өсіру мүмкіндігі туады.
- Аймақтық коэффициенттер (Алматы, Астана және басқа қалалар үшін) сақталады, бірақ олар жыл сайын жиналған сыйақы көлеміне қарай жаңартылып отырады.
Жүргізушілерге кеңес: Шығынды қалай азайтуға болады?
Жаңа жүйе икемдірек болғанымен, көптеген отандастарымыз үшін автосақтандыру құны қымбаттайтыны анық. Шығындарды оңтайландыру үшін мына жайттарды ескеру қажет:
- Жол ережесін қатаң сақтау: Жоғары «бонус-малус» сыныбын сақтап қалу – артық төлемнен құтқаратын жалғыз жол.
- Нарықты салыстыру: Компанияларға 10% еркіндік берілгендіктен, әртүрлі ұйымдардың бағаларын салыстыру тиімді болады.
- Цифрлық сауаттылық: Полис онлайн ресімделген жағдайда қосымша жеңілдіктер мен бонустар қарастырылуы мүмкін.
Қазіргі уақытта бұл ұсыныстар «Ашық НҚА» порталында талқылануда. Құжаттың соңғы нұсқасы қоғамдық пікір ескерілген соң бекітіледі.
