Елімізде алдағы жаз маусымынан бастап банктерден қарыз алу ережелеріне елеулі өзгерістер енгізілмек, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы Massaget.kz сайтына сілтеме жасап.
Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов бұған дейін мәлімдегендей, қаржы ұйымдары клиенттердің төлем қабілетін бағалау кезінде жаңа тетіктерді қолдана бастайды. Нақтырақ айтқанда, борыш жүктемесінің коэффициенті (БЖК) мен қарыздың табысқа арақатынасы коэффициенті (ҚТК) сияқты көрсеткіштер негізге алынбақ. БЖК көрсеткіші азаматтардың өз табысының қанша бөлігін қолданыстағы несиелері мен өзге де міндетті төлемдеріне жұмсап жатқанын айқындайды. Аталған коэффициент неғұрлым жоғары болса, жаңадан қарыз алу мүмкіндігі соғұрлым азая түседі. Ал ҚТК өлшемі адамның жаңа несиені өтеуге нақты шамасы жететінін алдын ала бағамдауға мүмкіндік береді.
Ресми табыстың маңызы артады
Жаңа ережелердің басты ерекшелігі – ресми табысқа басымдық берілуі. Банктер енді клиенттің сөзіне немесе жанама деректерге емес, нақты құжатталған мәліметтерге сүйенеді. Олардың қатарында зейнетақы аударымдары мен міндетті медициналық сақтандыру жүйесіндегі ақпараттар бар. Тұрақты әрі ресми түрде расталған табысы бар азаматтар үшін несие алу жеңіл болады, ал кірісін дәлелдей алмайтындар үшін шектеулер қойылмақ.
Шектеулер кімдерге әсер етеді?
Өзгерістер алдымен табысы көлеңкеде қалып қойған немесе еңбек шартынсыз жұмыс істейтін тұлғаларға қиындық тудыруы мүмкін. Жалақысын бейресми түрде алатын қызметкерлер мен тұрақты кірісі жоқ азаматтар банк алдындағы сенімін дәлелдеуде кедергілерге тап болады. Мұндай қадамдар халықтың шамадан тыс қарызға батуын (насмотренность) болдырмау және қаржылық қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін жасалып отыр.
Ендігі кезекте әрбір қарыз алушының жағдайы жеке бағаланып, табыс деңгейі дәл есептеледі. Бұл жүйе азаматтарды өз бюджетін дұрыс жоспарлауға және тек қайтара алатын соманы ғана алуға итермелейді. Егер сіз алдағы уақытта ірі сатып алуларды жоспарлап жүрсеңіз, қаржылық сауаттылықты арттырып, ресми табысыңызды реттеуге кеңес береміз.
