Халықаралық бақыт күні қарсаңында БҰҰ-ның Gallup және Оксфорд университетінің зерттеу орталығымен бірлесіп дайындаған жыл сайынғы World Happiness Report есебі жарияланды, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы Azattyq Rýhy сайтына сілтеме жасап.
Аталған баяндамаға сәйкес, Қазақстан 147 елдің ішінде 33-орынға ие болып, өткен жылмен салыстырғанда өз позициясын бірден 10 сатыға жақсартты. Бұл ретте республика ТМД елдері арасында алғашқы елулікке енген жалғыз мемлекет атанды.
Рейтингтің әдістемесі алты негізгі факторды ескереді: жан басына шаққандағы ЖІӨ, әлеуметтік қолдау, салауатты өмір сүрудің күтілетін ұзақтығы, таңдау еркіндігі, басқаларға көмектесуге дайындық (жомарттық) және сыбайлас жемқорлықты қабылдау.
Қазақстанның жекелеген көрсеткіштері бойынша көрініс келесідей:
- әлеуметтік қолдау бойынша әлемде 4-орын,
- жан басына шаққандағы ЖІӨ бойынша 42-орын,
- салауатты өмір сүру ұзақтығы бойынша 77-орын,
- таңдау еркіндігі бойынша 62-орын,
- жомарттық бойынша 29-орын,
- сыбайлас жемқорлықты қабылдау бойынша 74-орын.
Аталған нәтижелер ішкі зерттеулермен де расталады. Қоғамдық саясат институтының 2025 жылғы желтоқсанда жүргізген сауалнамасына сәйкес, елдегі әлеуметтік оптимизм деңгейі шамамен 87%-ды құрайды. Осы жайт позитивті күтулердің басым екенін көрсетеді және Қазақстанның жаһандық рейтингтегі позицияларының өсуімен тікелей байланысты.
Әлемдегі ең бақытты 5 елдің қатарына Финляндия, Дания, Исландия, Коста-Рика және Швеция енді. Бұл ретте Финляндия 9-жыл қатарынан көш бастап келеді. Осы жылы баяндама авторлары әлеуметтік желілердің, әсіресе жасөспірімдер арасындағы әл-ауқат деңгейіне әсеріне ерекше назар аударды. Негізгі қорытындылар мынадай:
- әлеуметтік желілерде күніне 1 сағаттан аз уақыт өткізетін жастар өздерін бақыттырақ сезінеді;
- 7 сағаттан артық пайдаланған кезде әл-ауқат деңгейі айтарлықтай төмендейді;
- қыздарда құлдырау 10-нан шамамен -1 балға, ұлдарда — шамамен 0,5-ке жетеді.
Зерттеу әлеуметтік желілерді пайдалану форматының маңыздылығын көрсетеді: белсенді пайдалану (араласу, оқу, контент жасау) жақсырақ сезінумен, ал пассивті тұтыну (скроллинг, алгоритмдік ленталар) — көңіл-күйдің нашарлауымен байланысты. Әлеуметтік желілерді проблемалы пайдалану зерттеуге қатысқан барлық 43 елде жасөспірімдердің өмірге қанағаттануын төмендетеді. Қазақстанда әлеуметтік желілердің бақыт деңгейіне әсері әзірге айтарлықтай әлсіз. Бұдан бөлек, басқа елдерден ерекшелігі — әлеуметтік топтар арасындағы айырмашылық іс жүзінде сезілмейді, әсер біркелкі таралады.
