2026 жылдың қаңтар айында ұлттық валюта тек тұрақтылық танытып қана қоймай, айтарлықтай нығая түсті. Ай қорытындысы бойынша теңге бағамы 0.9 пайызға өсіп, 1 АҚШ доллары үшін 501.24 теңге деңгейінде тұрақталды, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы DKNews.kz сайтына сілтеме жасап.
Сауда-саттық көлемі мен нарық белсенділігі
Жыл басында Қазақстан қор биржасында (KASE) белсенділік төмендегені байқалады. Шетел валютасымен сауда-саттықтың орташа күндік көлемі 359 млн доллардан 306 млн долларға дейін азайды. Бір айдағы жалпы айналым 5.8 млрд долларды құрады.
Бұл көрсеткіштердің төмендеуі нарық үшін қауіпті емес. Әдетте жыл басында іскерлік белсенділік баяулап, нарыққа қатысушылар бақылау позициясын ұстанады.
Ұлттық қор мен теңгерім тетіктері
Теңге бағамының тұрақтылығына Ұлттық қордан жасалған трансферттер тікелей әсер етті. Қаңтарда бюджеттік міндеттемелерді орындау үшін 350 млн доллар сатылды. Бұл жалпы сауда көлемінің небәрі 6 пайызын немесе күніне 18.5 млн доллардан аспайтын мөлшерді құрады. Демек, Ұлттық қордан жасалған операциялар нарыққа қысым түсірген жоқ.
Ақпан айында да осыған ұқсас сценарий күтіледі. Үкіметтің өтінімдеріне сәйкес, Ұлттық қордан 350 млн доллардан 450 млн долларға дейін валюта сатылуы мүмкін.
Ұлттық банктің әрекеті: Интервенция болған жоқ
Нарық үшін маңызды жаңалық – Ұлттық банк қаңтар айында ешқандай валюталық интервенция жүргізбеген. Бұл реттеушінің бағамды «қолмен» басқармағанын және теңгенің өз тепе-теңдігін еркін тапқанын білдіреді.
Сонымен қатар, ақша нарығындағы артық өтімділікті алу үшін 350 млрд теңге баламасында «айналау» (mirroring) операциялары жүргізілді. Бұл теңге массасының бағамға қысым жасауын тежейді.
Квазимемлекеттік сектор мен зейнетақы активтері
Валюта ұсынысының артуына квазимемлекеттік сектор компаниялары да үлес қосты. Олар міндетті сату нормасы аясында нарыққа 206 млн долларға жуық қаражат шығарды. Ал Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына (БЖЗҚ) қатысты саясат өзгеріссіз қалды: зейнетақы активтерінің ішіндегі валюта үлесі 40 пайыздан жоғары болғандықтан, қаңтарда доллар сатып алынған жоқ.
Алдағы болжам: Теңгені не күтеді?
Мамандар теңге бағамы алдағы уақытта бірнеше факторға байланысты болатынын айтады:
-
Кварталдық салық төлемдері (бұл кезеңде теңгеге сұраныс артады);
-
Әлемдік қаржы нарықтарындағы ахуал;
-
Геосаяси жағдайдың тұрақтылығы.
Ұлттық банк еркін өзгермелі айырбас бағамы режимін сақтайтынын растады. Бұл алтын-валюта резервтерін үнемдеуге және экономикадағы теңгерімсіздіктерді болдырмауға мүмкіндік береді.
Теңге 2026 жылды ешқандай дүрбелеңсіз бастады. Ендігі мәселе – көктем айларындағы дәстүрлі қысым кезінде осы тепе-теңдіктің сақталуында.
