Қостанай облысындағы «Аманкелді» туристік кешенінің пантеонында орнатылған Салтанат Нүкенованың есімі жазылған мемориалдық тақтайша алынып тасталды, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы Ulysmedia.kz сайтына сілтеме жасап.
Бұл оқиға қоғам белсендісі Вадим Курамшиннің әлеуметтік желідегі сынынан кейін орын алды. Белсенді тақтайшаның тарихи тұлғалардың есімдерімен қатар тұруын орынсыз деп санап, өз наразылығын білдірген еді. Көп ұзамай жергілікті билік өкілдері белсендіге хабарласып, плитаның демонтаждалғанын жеткізген.
«Ұлттық жады қабырғасы» деп аталатын бұл жоба меценат Сапар Ысқақовтың бастамасымен және демеушілік қаражат есебінен жүзеге асырылған. Жалпы алғанда, қабырғада Қазақстан тарихына, мәдениеті мен дамуына үлес қосқан 296 тұлғаның есімі қашалған. Салтанат Нүкенованың есімі бұл тізімге 2025 жылдың қазан айында қосылған болатын. Алайда, бұл шешім қоғамда екіұдай пікір туғызды. Бір тарап мұны тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы күрестің символы ретінде қолдаса, екінші тарап пантеонның мәртебесі тек мемлекеттік деңгейдегі қайраткерлерге арналуы тиіс деген ұстанымда.
Бұл жағдай қоғамдық талқылаудың маңызын айқын көрсетеді. Кез келген мемориалдық нысан немесе тарихи ескерткіш орнатылмас бұрын, оның критерийлері халыққа түсінікті болуы шарт. Егер іріктеу ережелері ашық болса, мұндай түсініспеушіліктер орын алмас еді. Сонымен қатар, қоғам белсенділері мен билік арасындағы жедел байланыс – мәселені ушықтырмай шешудің жолы. Дегенмен, бұл шешімдер тек эмоцияға емес, нақты ережелерге негізделгені абзал.
Тұрмыстық зорлық-зомбылық құрбандарын еске алу – өте маңызды әлеуметтік қадам. Бәлкім, мұндай бастамалар үшін тарихи пантеон емес, халықты зорлық-зомбылықтан қорғауға үндейтін бөлек заманауи арт-нысандар немесе мемориалдық саябақтар тиімдірек болар ма еді? Бүгінде Қазақстанда әйелдер құқығын қорғау мәселесі мемлекеттік деңгейде көтеріліп, заңнамалық өзгерістер енгізілді. Салтанат Нүкенованың тағдыры қоғамды оятып, зорлық-зомбылыққа қарсы үлкен қозғалысқа серпін бергені анық. Ендігі кезекте осы толқынды тек ескерткіштермен емес, нақты істермен – құқықтық сауаттылықты арттырумен және әлеуметтік көмек көрсетумен жалғастырған маңызды.
