Экологиялық мәдениетті қалыптастыру, туған жерге деген жанашырлық пен патриоттық сезімді ояту мақсатында қолға алынған «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы – уақытша науқан емес, еліміздің түкпір-түкпірін қамтыған жүйелі де ауқымды қозғалыс. Бұл бастама бүгінде миллиондаған қазақстандықтың басын біріктіріп, қоршаған ортаны қорғауға деген көзқарасты түбегейлі өзгертті.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясына қатысушылар алдында сөз сөйлеп, табиғатқа қамқорлық жасау және қоршаған ортаға ұқыпты қарау халықтың өмір салтының ажырамас бөлігі болып табылатынын атап өтті. Президент Отанға деген шынайы сүйіспеншілік кішкентай нәрседен – өз үйіне, ауылына және қаласына қамқорлық жасаудан басталатынын, ал экологиялық бастамаларға қатысып жүрген жастардың жауапты азаматтардың үлгісі болып отырғанын айрықша атап өтті.
Осыған байланысты «Таза Қазақстан» уақытша акция ретінде емес, қоғамдық сананы өзгертуге және жаңа экологиялық мәдениетті қалыптастыруға бағытталған ұзақ мерзімді жоба ретінде қарастырылады.
Ауқымды экологиялық науқан басталғалы бері республика бойынша сан алуан жұмыстар атқарылды. Акция тек қана қоқыс жинаумен шектелмей, келесідей маңызды бағыттарды қамтыды:
- Табиғи аумақтар мен елді мекендерді тазарту: Еліміз бойынша миллиондаған гектар аумақ тұрмыстық және өндірістік қалдықтардан тазартылды. Өзен-көл жағалаулары, орман алқаптары, тау бөктерлері мен парктер ретке келтірілді.
- Қалдықтарды басқару және қайта өңдеу: Жиналған мыңдаған тонна қалдықтың едәуір бөлігі арнайы сұрыпталып, қайта өңдеу кәсіпорындарына жіберілді. Бұл еліміздегі экологиялық инфрақұрылымды жақсартуға үлкен серпін берді.
- Көгалдандыру және ағаш отырғызу жұмыстары: Республика көлемінде миллиондаған жасыл желек, түрлі ағаш көшеттері отырғызылып, жаңа скверлер мен саябақтар бой көтерді.
- Тарихи-мәдени ескерткіштерді абаттандыру: Киелі орындар, тарихи нысандар мен олардың айналасы тазартылып, туристік аймақтардың келбеті жақсарды.
Бүгінгі таңда бұл бастаманың нақты нәтижелері мен ауқымын мынадай көрсеткіштер айқын көрсетеді:
- Жыл басынан бері бүкіл ел бойынша 600-ден астам экологиялық іс-шара өткізіліп, оған 7 млн азамат қатысты.
- Нәтижесінде 130 мың гектардан астам жер тазартылып, 1,3 млн ағаш отырғызылды.
- «Таза Қазақстан» бастамасын іске асыру жылдарында жалпы есеппен 2 мыңнан астам экологиялық іс-шара ұйымдастырылды.
- Осы уақыт ішінде 3,8 млн тоннадан астам қалдық жиналып, шамамен 10 мың қоқыс орны жойылды.
Бұл көрсеткіштер халықтың кеңінен тартылғанын және экологиялық күн тәртібінің жекелеген бастамалардан жүйелі қоғамдық практикаға біртіндеп көшіп жатқанын көрсетеді.
Бұл игі бастамаға Қазақстанның барлық өңірлері белсене атсалысты:
- Мегаполистер (Астана, Алматы, Шымкент): Елорда мен мегаполистерде мыңдаған еріктілер мен тұрғындардың қатысуымен ауқымды сенбіліктер ұйымдастырылды. Арнайы чат-боттар мен кері байланыс арқылы тұрғындардан түскен өтініштер жедел түрде өз шешімін тапты.
- Батыс өңірлер (Атырау, Маңғыстау, Батыс Қазақстан): Су тасқынынан кейінгі қалпына келтіру жұмыстарымен қатар жүргізілген акция аясында өзен жағалаулары (мысалы, Жайық бойы) артық инертті материалдар мен қапшықтардан тазартылып, арналар абаттандырылды.
- Солтүстік және Шығыс аймақтар: Орман алқаптарын тазарту, жаңа жасыл белдеулер құру және «күміс волонтерлердің» (ардагерлер мен қариялардың) қатысуымен жастарға үлгі көрсететін танымдық эко-шаралар тұрақты түрде өткізілді.
- Оңтүстік және Орталық өңірлер: Түркістан, Жамбыл, Қарағанды облыстарында және Ұлытау, Жетісу өңірлерінде өңірлік көгалдандыру жоспарлары толық орындалып, жаңа паркондар мен демалыс аймақтары салынды.
«Таза Қазақстан» акциясының ең басты жетістігі – тек көшелердің тазаруы ғана емес, қоғам санасының жаңаруы. Бүгінде балабақша тәрбиеленушілерінен бастап еңбек ардагерлеріне дейін табиғатқа ұқыпты қарауды әдетке айналдыруда. Мектептер мен жоғары оқу орындарында экологиялық сабақтар, эко-тренингтер мен еріктілер жұмысы күшейтілді.
«Жетісу-Ақпарат»
