Жерасты суы – ондаған жылдар бойы қалыптасатын еліміздің стратегиялық ресурсы. Оны бейберекет пайдалану табиғи тепе-теңдіктің бұзылуына әкеп соғады. Сондықтан мемлекет бұл ресурсты игеруді қатаң бақылауға алған, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Көптеген азамат өз ауласынан құдық қазса немесе ұңғыма бұрғыласа, оған ешқандай рұқсат керек емес деп ойлайды. Алайда заңнамада бұл мәселенің нақты шекаралары мен талаптары көрсетілген.
Қандай жағдайда рұқсат алу міндетті емес?
Су кодексінің 45-бабына сәйкес, келесі жағдайларда арнайы рұқсат құжаттарынсыз су алуға болады:
-
Жеке мұқтаждық үшін: Егер сіз жеке тұрғын үйде тұрсаңыз және бір отбасының тұрмыстық қажеттілігі үшін тәулігіне 5 000 литрден (5 текше метр) аспайтын су пайдалансаңыз, рұқсат талап етілмейді.
-
Құрылыс және өндіріс кезінде: Шахтада, карьерде немесе құрылыс нысандарында шұңқырға жиналған суды сыртқа сорып шығару қажет болса және ол су әрі қарай мақсатты түрде қолданылмаса.
-
Мал шаруашылығы: Жерасты суы тек жайылымдарды суару үшін пайдаланылған жағдайда.
Коммерциялық пайдалану және айыппұлдар
Егер су кәсіпкерлік мақсатта немесе белгіленген лимиттен жоғары көлемде қолданылса, бұл «арнайы су пайдалану» санатына жатады. Мұндай жағдайда рұқсатсыз әрекет ету заңсыз болып саналады.
Ұңғымаларды өз бетінше бұрғылап, пайдаланғаны үшін ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 360-бабы 2-тармағы мен 141-бабы 2-тармағы бойынша әкімшілік жауапкершілік қарастырылған.
Техникалық талаптар: Не білу керек?
Жерасты суын пайдаланушыларға қойылатын талаптар өте қатаң. Егер су алу көлемі тәулігіне 1 000 текше метрден асса, иесінің қолында Геология комитетімен келісілген мониторинг бағдарламасы мен арнайы жобасы болуы шарт. Сонымен қатар:
-
Жерасты суының расталған қоры болуы тиіс.
-
Ұңғымаларда су деңгейін өлшейтін датчиктер немесе манометрлер орнатылуы қажет.
-
Мемлекеттік тізімде тіркелген арнайы есептегіш құралдардың болуы міндетті.
Бақылау кімнің қолында?
Бұл саладағы тәртіпті бірнеше ведомство қатар қадағалайды:
-
Бассейндік су инспекциялары – су қорын қорғауды бақылайды.
-
Экология және табиғи ресурстар министрлігі – табиғаттың экологиялық жағдайына жауапты.
-
Денсаулық сақтау министрлігі – ауызсудың санитарлық талаптарға сай екенін тексереді.
Қазіргі таңда цифрландыру аясында «Жерасты суы» модулі құрылып жатыр. Бұл жүйе иесіз қалған немесе апатты ұңғымаларды есепке алып, судың сапасы мен мөлшерін онлайн режимде бақылауға мүмкіндік береді.
Есіңізде болсын: Суды ұтымсыз пайдалану жер қабатының шөгуіне және ауызсудың сарқылуына әкелуі мүмкін. Табиғат ресурсын заң аясында қолдану – әрбір азаматтың міндеті.
ЖИ қолданылды
