Бүгінде АИТВ – басқаруға болатын созылмалы ауру. Қазіргі заманғы медицина өмірді сақтаумен ғана шектелмей, оның жоғары сапасын және толық эпидемиологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Жетісу облысында АИТВ-мен өмір сүретін және терапия қабылдап жүрген адамдардың 93%-дан астамында вирустық жүктеме басылған. Бұл – мемлекет пен үкіметтік емес ұйымдардың жүйелі жұмысының нәтижесі, ол 1 желтоқсан – Дүниежүзілік ЖИТС-пен күрес күніне орай қорытындыланды.
Антиретровирустық терапия диагноз қойылған сәттен бастап бірден тағайындалады және тегін ұсынылады. Пациенттердің басым бөлігі долутегравир негізіндегі заманауи емдеу сызбаларын алады – күніне бір рет қабылданатын бір таблетка вирусты тез әрі тұрақты басуға мүмкіндік береді. Алдын алу бағытында ДДСҰ ұсынған барлық 12 бағдарлама енгізілген. Соның ішінде доконтактты профилактика да бар, оны қазірдің өзінде жүздеген адам пайдаланып отыр. Болашақта ДДСҰ «вакцинаға барынша жақын» деп атаған инновациялық ленакапавирді енгізу жоспарлануда.
Соңғы жылдары елде ЖИТС-тен болатын өлім-жітім, аурушаңдық және инфекцияның негізгі берілу жолдары айтарлықтай төмендеді. Қазақстан АИТВ-ның шоғырланған сатысында тұр, таралу деңгейі – 0,3%, бұл әлемдік орташа көрсеткіштен екі есе төмен.
Ауруды ерте анықтау және емге бейілділік жағдайында терапияның тиімділігі 100%-ға жуықтайды. АИТВ-мен өмір сүретін адамдар ұзақ, белсенді және толыққанды өмір сүруде. Ем қолжетімді, тиімді және қауіпсіз.
Ең осал жас тобы 30-49 жас аралығы, бұл барлық жағдайлардың 60%-дан астамын құрайды. Сонымен қатар, анадан балаға АИТВ берілуі екі есеге төмендегені, сондай-ақ инъекциялық есірткі қолдану арқылы жұқтыру жағдайларының азайғаны байқалады.
Негізгі жұғу жолы бұрынғыдай гетеросексуалдық қатынас болып қалып отыр – 87%. Бұл халықты қауіпсіз мінез-құлық туралы ақпараттандырудың маңыздылығын айқындайды. Өңірде тегін және анонимді тестілеу, қауіп тобына арналған профилактикалық бағдарламалар, кеңес беру және ағартушылық іс-шаралар жүргізілуде.
Қазіргі таңда Жетісу облысында АИТВ-ның шамамен 1 400 жағдайы тіркелген, олардың 887-сі медициналық бақылауда болып, қажетті көмекті алуда.
Білім, уақтылы тестілеу және жауапкершілік – жаңа жағдайлардың азаюына апарар негізгі кілт. Тек бірлескен күш-жігер арқылы ғана сын-қатерлерден нақты өзгерістерге көшуге болады.
