Бүгін – барша түркі жұртының бірлігін мұрат еткен қоғам қайраткері, тәуелсіз Түркістан идеясының негізін қалаушы Мұстафа Шоқайдың дүниеге келген күні, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Тарихи тұлғаның өмір жолы
Түркі әлемінің біртуар перзенті 1890 жылы 25 желтоқсанда Сыр өңіріндегі Наршоқы елді мекенінде туған. Биыл оның туғанына 135-136 жыл толып отыр. Петербор университетінің заң факультетін тәмамдаған жас зиялы алғашқы күннен бастап саяси күрестің алдыңғы шебінде болды.
1917 жылы Қоқан қаласында құрылған Түркістан автономиясының төрағасы ретінде ол аймақтағы халықтардың бостандығы үшін жан аямай еңбек етті. Алайда Кеңес өкіметінің қудалауына байланысты ол 21 жыл бойы Еуропада эмиграцияда өмір сүруге мәжбүр болды.
Еуропадағы күрес және «Яш Түркістан»
Мұстафа Шоқай Францияда тұрған жылдары «Яш Түркістан» журналын шығарып, бүкіл Еуропаға түркі халықтарының мұң-мұқтажын жеткізді. Германия, Англия және Франция сияқты ірі мемлекеттердің мінберлерінен сөз сөйлеп, кеңестік саясаттың зардаптарын ашып айтты. Оның мақалалары мен ғылыми еңбектері бүгінде Францияның мемлекеттік кітапханаларында құнды мұра ретінде сақтаулы.
Бостандық рухының өлместігі
Қайраткер 1941 жылы 27 желтоқсанда Берлинде жұмбақ жағдайда қайтыс болды. Бірақ ол қалдырған саяси мұра мен біртұтас Түркістан идеясы бүгінгі тәуелсіз мемлекеттердің интеграциялық процестеріне негіз болды. Шоқайдың есімі – ұлттық намыс пен еркіндіктің символы.
Бүгінгі таңда Мұстафа Шоқайдың еңбектерін зерттеу және оны жас ұрпаққа таныту – тарихи әділдікті қалпына келтірудің маңызды қадамы.
