Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі заң департаментінің директоры Дархан Игембаев орталық коммуникациялар қызметінде «Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі Президенттің заң деңгейінде бекітілген кейбір өкілеттілігін қайта бөлу бойынша іске асырған жұмыстары» тақырыбында атқарылған жұмыстарды баяндады.
Баяндама барысында Дархан Игембаев: «Мемлекет басшысы өзінің Үндеуінде Президенттің біршама өкілеттілігін Парламент пен Үкіметке тапсыруда екі негізгі бағыт бойынша міндет қойды. Бірінші – конституциялық деңгейде билік тармақтары арасындағы қарым-қатынастарды теңдестіру, екінші – Үкімет пен басқа атқарушы органдарға Президенттің әлеуметтік-экономикалық үдерістерді реттеу жөніндегі заңымен бекітілген өкілеттіліктерінің айтарлықтай бөлігін беру», – деді. Сондай-ақ, ол осы бағыт бойынша атқарылған жұмыстарға кеңінен тоқталды.
– Елімізде мемлекеттік басқарудың жүйесі – атқарушы орган ретінде Үкімет, Президентке бағынатын және есеп беретін нақты мемлекеттік органдар қалыптасқан. Осыған байланысты, қоғамда шын мәнісінде еш проблема жоқ, барлығы жұмыс жасайды деген ұғым қалыптасқан. Үкіметтің құрамына кіретін мекемелер мен министрліктер атқарушылық міндетті іске асырады, ал Мемлекет басшысына бағынатын және есеп беретін мемлекеттік органдар заң шеңберінде жүктелген міндеттерді атқарады, – деді Дархан Игембаев.
ҚР Әділет министрлігімен мемлекеттік билік тармақтары арасындағы кейбір өкілеттілікті қайта бөлу мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының бірқатар заңнама актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы заң жобасының тұжырымдамасын әзірлейтін арнайы жұмыс тобы құрылды. «Талдау мен сараптау барысында министрлік мамандары конституциялық заң жобасын әзірлеу қажеттігіне көз жеткізді. Президенттің айтарлықтай өкілеттіліктері Үкіметтің шеңберінде тапсырылатындықтан Үкімет туралы конституциялық заңда өкілеттіліктер мен міндеттерді бекіту қажеттілігі туындады. Қазіргі таңда екі жобаның тұжырымдамасы әзірленді: конституциялық заң және заңнаманың, сондай-ақ, заң жобасының мәтіндерімен ҚР Әділет министрлігінің порталында танысуға болады», – деді Дархан Игембаев.
Спикердің айтуынша, министрлік мамандары 298 заңға, 11 конституциялық заңға, 20 кодекске талдау жасады. Бұл жұмыс барысында Үкімет деңгейінде және тікелей уәкілетті органдарға қайта бөлінетін бірқатар өкілеттіліктер анықталды. Қазіргі таңда қайта бөлу келесі бағытта іске асырылады: бірінші кезекте, бұл Президенттің әлеуметтік-экономикалық үдерісті реттеу, сонымен қатар, бюджеттік жоспарлау мен жалпы экономика саласы бойынша өкілеттілігі.
Бюджеттің атқарылуы, оның қалыптасуы, есепті ұсыну тікелей Үкіметпен іске асырылады. Мемлекеттік-жеке әріптестіккке байланысты міндеттер мемлекеттік басқарудың экономикалық үдерісі саласына қатысты, осыған орай, бұл міндеттерді Үкіметке тапсыру заңды. Ұйымдастыру-басқару міндеттерін, мысалға, мемлекеттік қызметшілердің біліктілігін көтеру және оқыту тәртіптерін енгізу, мемлекеттік қызметшілердің бонусын төлеу тәртіптерін анықтау міндеттерін де Үкіметке тапсыруға болады.
Мемлекет басшысының кейбір міндеттерін Үкіметтің деңгейіне, болмаса жеке салалық министрлікке тапсыруға болады. Мысалға, арнайы экономикалық аймақ құру. Соған байланысты жұмыс тобы оны Үкіметке тапсыру туралы пікірлерін білдірді. Ал арнайы экономикалық аймақ құру және ұсыныстарды енгізу міндеттерін уәкілетті органдардың деңгейіне тапсыруға болады.
Жақын арада бұл ұсыныстар заң жобасы қызметтері бойынша ведомствоаралық комиссияға талқылауға жіберіледі, ал әрі қарай бекітілген тәртіпке сәйкес Парламентке жолданады.
