Бас прокуратураның Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитеті елімізде киберқылмыстың жаңа толқыны белең алғанын ескертеді. Алаяқтар азаматтарды арбау үшін жалған инвестициялық платформалар мен заманауи технологияларды белсенді пайдалануда, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Құқық қорғау органдарының мәліметінше, қылмыс әлеміндегі әдіс-тәсілдер күн санап күрделеніп келеді. Егер бұрын алаяқтар тек ірі ұлттық компаниялардың атын жамылса, қазір олардың қатарына екінші деңгейлі банктер мен алпауыт құрылыс фирмалары да қосылған.
Дипфейк: Көзбен көргенге сенуге бола ма?
Қазіргі таңда киберқылмысшылар deepfake технологиясының көмегімен танымал тұлғалардың суретін, бейнесін немесе дауысын айнытпай салып, жалған жарнамалар таратады. Олар жоғары табыс уәде етіп, азаматтарды күмәнді платформаларға қаржы салуға итермелейді.
Сонымен қатар, әлеуметтік желілерде «алаяқтарға алданған ақшаңызды қайтарып береміз» деген мазмұндағы жарнамалар жиілеген. Сарапшылар мұның қайталама алаяқтық схемасы екенін айтады. Яғни, бір рет зардап шеккен азаматты «заңгерлік көмек» сылтауымен екінші мәрте тонау көзделген.
Қаражатты қалай қорғау керек?
Алаяқтардың құрығына түспеу үшін келесі қауіпсіздік ережелерін сақтау маңызды:
-
Күмәнді сілтемелермен өтпеңіз: Белгісіз тұлғалар жіберген сілтемелер сіздің құрылғыңызды бұзуға бағытталуы мүмкін.
-
Жеке деректеріңізді құпия ұстаңыз: ЖСН, банк картасының нөмірі мен CVV-кодын, сондай-ақ SMS арқылы келген кодтарды ешкімге бермеңіз.
-
Ақпаратты тексеріңіз: Әлеуметтік желідегі «тез әрі кепілдендірілген табыс» туралы ұсыныстарға сын көзбен қараңыз. Ресми компаниялардың мұндай жарнама жасамайтынын есте сақтаңыз.
Егер сіз алаяқтық белгілерін байқасаңыз немесе алданып қалсаңыз, дереу банкті хабардар етіп, құқық қорғау органдарына хабарласқаныңыз абзал. Алаяқтар сіздің сеніміңіз бен ақшаңызға иелік ету үшін психологиялық қысым мен технологиялық мүмкіндіктерді қатар қолданады. Өзіңізді және жақындарыңызды алдауға жол бермеңіз.
