Су ресурстары мен ирригация мәселелері бүгінде еліміз үшін стратегиялық маңызға ие. Әсіресе, диқандар мен шаруа қожалықтары үшін суару суының қолжетімділігі мен бағасы ең маңызды факторлардың қатарына жатады, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Су ресурстары және ирригация министрлігі тұтынушылардың мүддесін қорғау мақсатында суару суын беру қызметін көрсететін табиғи монополия субъектілеріне қатысты қатаң шаралар қабылдады. Тексеріс барысында анықталған заң бұзушылықтар бұл саладағы бақылаудың әлі де күшейтілуі қажеттігін көрсетті. Бекітілген талаптарды сақтамау тек экономикалық шығын ғана емес, сонымен қатар егістік алқаптарын сумен қамту сапасының төмендеуіне әкеп соғады.
Заң бұзушылықтың мәні неде?
Министрлік жүргізген мониторинг нәтижесінде 21 табиғи монополия субъектісінің жұмысында өрескел кемшіліктер тіркелді. Атап айтқанда, келесі фактілер анықталды:
-
Инвестициялық бағдарламаларды орындамау: Су жеткізуші мекемелер тозған құбырларды жаңартуға немесе жаңа технологияларды енгізуге бөлінген қаражатты мақсатты жұмсамаған.
-
Тарифтік сметадан ауытқу: Бекітілген шығындар жоспары сақталмай, тұтынушылар алдындағы міндеттемелер толық орындалмаған.
-
Есептілік тазалығының жоқтығы: Көптеген мекемелер бекітілген тарифтік сметаның орындалуы туралы міндетті есептерді уақтылы өткізбеген.
Осы заңсыздықтардың нәтижесінде аталған субъектілерге жалпы сомасы 17,8 млн теңге айыппұл салынды. Бүгінгі таңда бұл соманың 14,8 млн теңгесі мемлекет пайдасына өндіріп алынды. Қалған айыппұлдар бойынша материалдар мәжбүрлеп өндіру үшін сот орындаушыларының қарауына жолданды.
Сот арқылы мәжбүрлеу: 12 талап-арыз берілді
Министрлік тек айыппұл салумен шектелмей, заңсыздықтарды жүйелі түрде жоюды көздейді. 11 субъектіге қатысты тарифтік сметалардың орындалуы жөніндегі есептерді ұсынуды және заңнама талаптарына сай тарифтерді бекітуге өтінім беруді міндеттеу туралы 12 талап-арыз сотқа берілді.
Қазіргі таңда 6 іс бойынша сот министрліктің пайдасына шешім шығарды. Бұл шешімдер су жеткізушілерді ашық жұмыс істеуге және тұтынушылар алдындағы жауапкершілікті арттыруға негіз салады. Қалған 6 талап-арыз қазіргі уақытта сотта қаралып жатыр. Мұндай қадамдар нарықтағы ашықтықты қамтамасыз етуге септігін тигізеді.
Тарифтік саясат: Тепе-теңдік қалай сақталады?
Су ресурстары және ирригация министрлігі Тарифтік саясатты реттеу департаментінің директоры Дархан Қаинбердиевтің түсіндіруінше, заңнаманың басты ұстанымы – тұтынушылар мен монополистер арасындағы мүдделер тепе-теңдігін сақтау.
«Министрлік табиғи монополия субъектілерінің барлық нормативтік талапты орындауын қамтамасыз ету бойынша жүйелі жұмысты жалғастырады», – деді департамент басшысы. Бұл жұмыстар су ресурстарын үнемді пайдалануға және ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерінің негізсіз шығындарға ұшырамауына тікелей ықпал етеді.
Шаруалар үшін бұл жаңалықтың маңызы қандай?
Суару суының бағасы мен жеткізілуі – егін өнімділігіне әсер ететін негізгі фактор. Егер монополист инвестициялық бағдарламаны толық орындаса, бұл су шығынының азаюына және су жеткізу желілерінің тұрақты жұмыс істеуіне кепілдік береді. Ал тарифтік ашықтық шаруаларға өз бюджетін алдын ала нақты жоспарлауға мүмкіндік береді.
Министрліктің бұл қадамдары су үнемдеу технологияларын енгізуге де оң серпін береді деген сенім ұялатады. Өйткені әрбір тиынның қайда жұмсалып жатқанын бақылау – бүкіл саланың дамуына жол ашатын үдеріс. Су үнемдеу – заман талабы, ал оны жеткізушілердің жауапкершілігі – осы мақсатқа жетудің төте жолы.
