Шымшықтың шықылығы мен селеудің сыбдырынан өзге дыбыс шықпайтын меңіреу даланың маңдайын қақ жарып, енесін іздеген қозы бұлт жөңкіп келеді. Оны қуған – самалай соққан сусыл жел. Балтырынан кешкені – толқыған ақ селеу. Көзінен аққаны – жас. Төсінен аққаны – тер.
– Шеше! – Айғайы таңда ауып кеткен айға жетердей болса да жылқының жалындай желбір шашты ұрғашы қарар емес.
– Шеше! – Жаңғырығы жерді жеті айналып, аранына тығылды. Қарауытқан тобырдың арасында жанарын жырып қараған біреуі жоқ. Тіпті жатырын жарып шыққан баласына да көз салмады.
– Шеше! – Аяқтан адам емес, селеу шалды, аузын алақан емес, селеу жапты. Алақаны алға ұзап барып, қос тізесі жер сүзді.
Дәрияның лайсаң тартқан асау толқыны қара құйындай есіп барады. Қамыс біткен үнсіз иілуде. Жағадағы ағаш қайық өлімге асыққандай бұлқынады келіп.
– Әке! – Медет сұрап, жауырын тұсынан көз тастады. Қыр басында жотасын беріп әкесі отыр. Кең иығы жиектегі жиде ағашындай еңкіш тартқан.
– Әке! – Көзден аққан жас, төстен аққан терге танаудан аққан су қосылды. Таңдайына татыды. Кермек дәм.
– Әке! – Алып тұлға осы бір үнді естіген сайын аласарып барып, құбылаға қарай төрттағандап тізе бүкті.
Қара жер сыз тартып тұр. Мына әлем, мына тобыр, қала берді қыр басындағы әкесі де суық. Жарықтықтың жанын жылытар бұл жалғанда жан пенде жоқ. Тек тәнін жылытып тұрған кеудесіндегі жұдырықтай жүрегі.
– Тәңір! – Қос көзін аларта аспанға қарады. Қозы бұлт көзден ұзап барады. Жалғандағы жалғыз тағдырласы да қол үзуге бекінген.
– Тәңір! – Дәрияны бұлдыраған жанарына сыйдырды. Асау толқын жағаға шапшып тұр. Жиекке жетсе аранын ашып, жұтып жіберердей…
– Тәңір! – Қара жерді бауырына алды. Қолқасына сыз өтіп барады. Бұл оның көкіректен тепкені.
Қыл арқан жеті айналып білекті, жеті айналып қылтаны шырмады. Бесіктей тербелген қайық үстінде жонын беріп шешесі отыр. Тобыр жиде ағашының беліне байлаған арқанды босатты.
– Неге? – Жылу іздеп аспандағы күнге ұмтылды. Ұмтылды, бірақ ол қаратпады. Шыдатпады. Шырқырата жанын шыжғырды.
– Неге? – Аяғына тұсау болған селеуге айбар шекті. Уысына алып, жұлқынды. Ақыры жер тырмалап қалды. Жауап қатпастан селеу де жан тәсілім етті.
– Неге? – Қыр басындағы қауқарсыз әкесіне еңірей қарады. Бүкірейген сұрақ белгі.
Қайық отқа оранып барады. Қосақтала шешесі де. Шымшықтың шықылығы мен селеудің сыбдырына дәрия жақтан ащы айғай қосылды. Жан айғайы.
– Шеше! – Көз алдында асылы өртеніп жатыр.
– Әке! – Асқар тауы шарасыз отыр.
– Тәңір! – Үнсіз.
– Неге?
Жейдесінің жеңімен жасын сүртіп, сыз өткен төсіне қарады. Шешесінің тұла бойын жайлаған бөртпе бұның да төсінен орын теуіпті. Шын жылады. Шын қуанды.
– Маған да шешек шықты. Мені де өртеңдер!
Бұл жаңғырық дәрия жағасындағы тобырдың да, қыр басындағы әкесінің де құлағына талықси жетті.
Тәңір естіді ме екен?!
Темірлан Қылышбек
Фото: Pixabay / Free-Photos
