– Бүгінде облыстағы кәсіпкерліктің ахуалы қай деңгейде?
– Қазіргі таңда облыста 62741 бизнес субъектісі жұмыс істейді. Оның ішінде 5293 заңды тұлға, 38801 жеке кәсіпкер және 18647 шаруа қожалығы бар. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 4,3 пайызға жоғары көрсеткіш. Шағын және орта бизнес субъектілерінің республикадағы үлесі 2,9 пайызды құрайды. Жетісу облысы бұл көрсеткіш бойынша 14-орында. Жыл басынан бері облыс бюджетіне түскен салық көлемі 47,3 млрд. теңге болуы өткен жылмен салыстырғанда айтарлықтай өсім бар екенін көрсетеді. Қазірдің өзінде 107 мыңнан астам адам шағын және орта бизнес саласында еңбек етеді.
– Мемлекет тарапынан кәсіпкерлерге қандай нақты қолдау көрсетілуде?
– Биыл шағын және орта бизнесті дамытуға 5,9 млрд. теңге қарастырылған. Оның ішінде 795,4 млн. теңге – жергілікті бюджеттен, ал 5,065 млрд. теңге – республикалық бюджеттен бөлінді. Бүгінгі таңда жалпы несие сомасы 8,2 млрд. теңгеге 111 жоба мақұлданды. Бұл жобалардың аясында жүздеген жаңа жұмыс орыны ашылады.
– Қолдау тетіктері қандай бағыттарды қамтиды?
– Біріншіден, пайыздық мөлшерлемені субсидиялау үшін 5,6 млрд. теңге бөлініп отыр. Қазіргі кезде 5,8 млрд. теңге кредиттік сомаға 64 жоба мақұлданды. Кепілдендіру құралына 189,4 млн. теңге бөлініп, жалпы 2,4 млрд. теңге кредиттік сомаға 42 жоба мақұлданды. Сонымен қатар, 5 жобаға 5 млн. теңгеге дейінгі мемлекеттік грант берілді.
– Кәсіпкерлерге сервистік және консультациялық көмек көрсетіледі ме?
– Әрине, облыстық «Атамекен» кәсіпкерлер палатасы тарапынан 31 млн. теңге көлемінде қолдау қарастырылған. Соны алу үшін биыл 861 кәсіпкерге тегін кеңес берілді. Бұл бизнесті бастау мен жүргізуге нақты көмек болды.
– Өңірдің өнеркәсіп әлеуеті қай деңгейде?
– Облыста 584 өнеркәсіптік кәсіпорын жұмыс істейді. Оның 14-і ірі, 12-і орта, ал қалғаны шағын кәсіпорын. Өңдеу өнеркәсібінде 377 кәсіпорын бар. Биылғы 10 айдағы өнеркәсіп өнімінің жалпы көлемі 283,1 млрд. теңгені құрады. Сонымен қатар, 13 экспорттаушы кәсіпорын жұмыс істейді. Олар өндірген өнімін Ресей, Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан, Моңғолия және Түрікменстанға шығарады. Қаңтар-мамыр айларындағы экспорт көлемі 46,3 млн. АҚШ долларын құрады. Бұл өңірдің өндірістік әлеуетінің өсіп келе жатқанын көрсетеді.
– Инвестиция құюда қандай нәтижелер бар?
– Өткен жылдың қорытындысы бойынша облысқа 537,3 млрд. теңге инвестиция салынды. Бұл 2023 жылмен салыстырғанда 1,5 есеге көп. Инвестицияның басым бөлігін бюджеттен тыс қаражат құрайды. Өткен жылы инвестиция есебінен 49 жоба іске қосылып, 1231 жұмыс орны ашылды. Биыл негізгі капиталға салынатын инвестиция көлемі 573 млрд. теңгеге жетеді деп жоспарлануда. Оның ішінде жеке инвестициялар үлесі 430 млрд. теңге немесе жалпы соманың 75 пайызын құрайды.
– Алдағы жылдарға жоспарланған ірі жобалар бар ма?
– Иә, 2025-2034 жылдар аралығында жалпы құны 2,9 трлн. теңге болатын 110 жоба жүзеге асырылады деп күтілуде. Соның есебімен 13 мыңнан астам жаңа жұмыс орны ашылмақ. Мәселен, «КСГК» ЖШС 1,3 трлн. теңгеге кен-байыту комбинатын салып, 2 230 адамды жұмыспен қамтиды. Құны 330 млрд. теңге «Қазақстан – Қытай халықаралық өндірістік қаласы» жобасында 2 мың жұмыс орны қарастырылған. Сондай-ақ, «SKYHANSA» компаниясы 250 млн. теңгеге халықаралық әуежай салып жатыр. Энергетика саласында «Envision KKS» жел-электр стансысын өндіретін зауыт құрылысы басталды.
– Туризм саласы туралы да айтып өтсеңіз.
– Жетісу – табиғаты мен тарихи мұралары бай, еліміздің ішкі туризміндегі жетекші өңірлердің бірі. Қазір облыста 400 туристік нысан жұмыс істейді, бұл өткен жылмен салыстырғанда 10 пайызға көп. Алакөл курорттық аймағында туризм нысандарының саны 34-ке артты, қазір онда 269 орналастыру орны бар. Биыл туризм саласында 6 жоба мақұлданып, жаңа демалыс нысандарының құрылысы басталды. Бұл саланы қаржыландыру мен қолдау шарасы да нәтижелі атқарылуда.
– Сұхбатыңызға рахмет!
Сұхбаттасқан Қажет ОМАРҚАН
