Кеңес дәуірінен қалған жалғыз алпауыт кәсіпорынға тәуелділікті заманауи өсім ошақтарының дәуірі алмастырып, моноқалаларды дамыту бағдарламасы аясында ауқымды экономикалық бетбұрыс орын алды, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы inbusiness.kz сайтына сілтеме жасап.
Отандық өңірлерде бір ғана ірі зауытқа бағынышты болып келген елді мекендердің тағдырын өзгерту – мемлекеттік саясаттың басты бағыттарының бірі. Бұрын шикізат өндірісіне байланған шағын шаһарлар экономикалық күйзелістерге тез ұшырап, халықтың көші-қоны мен жұмыссыздық мәселесін шиеленістіріп келген еді. Моноқалаларды дамыту бағдарламасы іске қосылған 15 жылға жуық уақыт ішінде өндірісті әртараптандыру, жаңа жұмыс орындарын ашу және әлеуметтік инфрақұрылымды жаңарту бойынша жүйелі шаралар оң нәтижесін берді.
Бастапқыда республика бойынша 27 елді мекен енген арнайы тізімнен Текелі, Қаратау, Жаңатас, Жезқазған, Саран, Арқалық, Екібастұз және Серебрян қалалары ресми түрде шығарылды. Атқарылған нәтижелі жұмыстардың арқасында аталған 8 қала моноқала мәртебесінен арылып, тұрақты даму жолына түсті. Әсіресе Жетісу өңіріндегі Текелі қаласы мен Қарағанды облысындағы Саран қаласы табысты трансформацияның жарқын үлгісіне айналды. Саранда автокөлік шиналарын шығару және «Silk Road Electronics» зауытында Samsung брендімен тұрмыстық техника өндіру қолға алынса, Текеліде жаңа энергокешендер мен өндіріс ошақтары бой көтерді.
Сондай-ақ өнеркәсіптік өндіріс көлемін 1 трлн 629-1 трлн 630 млрд теңгеге жеткізген Екібастұз қаласы да тізімнен сәтті шықты. Қазіргі таңда елімізде 19 моноқала қалды, олардың қатарында Абай, Ақсу, Балқаш, Жаңаөзен, Кентау, Құлсары, Теміртау сияқты елді мекендер бар. Соңғы жылдары жұмыссыздық деңгейі республика бойынша 4-5 пайызға төмендеп, халық саны Кентауда 19-20 пайызға, Құлсарыда 19-20 пайызға, ал Хромтауда 22-23 пайызға артты. Өңірлерді өркендетуге және инфрақұрылымды жаңартуға мемлекет тарапынан 400-430 млрд теңге көлемінде инвестиция бағытталды.
Шағын қалалардағы тіршілікті сапалы етудің тағы бір кепілі – орталықтандырылған ауыз су желілерін тартып, әлеуметтік жағдайды жақсарту. Шығыс Қазақстан, Қостанай және Жетісу облыстарында мыңдаған тұрғын таза сумен қамтамасыз етілді. Аумақтарды өркендету, жаңа кәсіпорындар ашу және инфрақұрылымды дамыту жұмыстары 2026-2030 жылдарға дейінгі жоспар аясында қарқынды түрде жалғасады.
