Тарих таразысына салғанда 35 жыл – қас қағым сәт. Ал ұлт тағдыры мен мемлекеттілік өлшемімен қарағанда, тұтас бір дәуірдің тынысын танытатын, сан ғасырлық арманның ақиқатқа айналғанын айғақтайтын кезең. Осы уақыт ішінде Қазақстан әлемдік қауымдастықтың толыққанды мүшесіне айналып, мемлекеттілігін нығайтты, ұлттық болмысын жаңғыртып, болашаққа бағдарланған даму жолын қалыптастырды.
Биыл Тәуелсіздігіміздің 35 жылдығы қарсаңында ел тарихындағы тағдырлы белестерге қайта үңілудің мәні зор. Тәуелсіздік – ата-баба аманаты мен бүгінгі қоғамның ортақ жауапкершілігі. Осы ұлы мұратқа бастар жолдағы тарихи белестердің бірі – 25 қазан, Республика күні.
1990 жылғы 25 қазанда Алматы қаласында «Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің сессиясында Қазақ КСР-інің мемлекеттік егемендігі туралы» Декларация қабылданды. Бұл құжат халқымыздың өз тағдырын өзі айқындауға деген тарихи ұмтылысын саяси-құқықтық тұрғыдан бекітіп, Қазақстанның тәуелсіз мемлекет ретінде қалыптасуына негіз қалады.
1991 жылғы 16 желтоқсанда қабылданған «Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы» Конституциялық заң осы тарихи үдерістің заңды жалғасына айналды. Бұл екі датаның маңызын бір-біріне қарсы қоймай, қайта бірін-бірі толықтыратын мемлекеттілік белестері ретінде қарастырған жөн.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен 2022 жылы Республика күнінің ұлттық мереке ретінде қайта белгіленуі тарихи әділдікті қалпына келтіруге бағытталған маңызды шешім болды. Бұл қадам ел тарихына деген құрметті арттырып, мемлекеттіліктің бастауларын тереңірек түсінуге жол ашты. Мерекенің негізгі мазмұны – азаматтардың мемлекет алдындағы жауапкершілігін, заңға құрметін және қоғамдық келісімге адалдығын нығайту.
Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарындағы экономикалық дағдарыстар мен әлеуметтік қиындықтарды халқымыз бірлігі мен қажырлы еңбегінің арқасында еңсерді. Қазақстан мемлекеттік басқару жүйесін қалыптастырды. Бұл кезең мемлекеттілікті нығайту саяси ерік-жігерді, орнықты институттарды және азаматтардың белсенді еңбегін талап ететінін көрсетті.
Бүгінгі таңда қоғамның сұранысы сапалы білім мен медицинаға, әділетті әлеуметтік саясатқа және мемлекеттік басқарудың тиімділігіне бағытталған. Әділетті Қазақстан құру идеясының мәні де осында. Әділеттілік заң үстемдігін қамтамасыз етуден, мемлекеттік институттардың тиімділігін арттырудан және адал еңбекті бағалаудан басталады.
Құрылтайдың маңызды міндеттерінің бірі – қоғам сұранысын заңнамалық бастамалармен ұштастыру. Қабылданған әрбір заңның түпкі нәтижесі азаматтардың күнделікті өмірінен, отбасылардың әл-ауқатынан және өңірлердің дамуынан көрінуі тиіс.
Президентіміз атап көрсетіп жүрген ұлттық бірегейлік ұғымының негізінде еліміздің тұтастығы мен тәуелсіздігі жатыр. Тәуелсіздіктің басты жетістіктерінің бірі – халқымыздың тарихи жадын жаңғыртып, ұлттық болмысын дамытуға мүмкіндік алуы. Қазақ хандығынан бастап Алаш қозғалысына дейінгі бай тарихымыз ұлттық санамыздың және рухани сабақтастығымыздың негізін құрайды.
Бүгінгі ұрпақтың міндеті осы тарихи мұраны дәріптеп қана қоймай, одан тағылым алу. Ұлттық бірегейлік мәдени мұраны сақтаумен қатар, заманауи білім мен озық технологияларды меңгеруден де көрінеді. Жаһандану дәуірінде отаншылдықтың шынайы көрінісі сапалы білім алу, адал еңбек ету, заңды сақтау және ортақ игілікке қызмет ету арқылы айқындалады.
Мемлекеттің тұрақты дамуы үшін билік пен қоғам арасындағы сенімнің маңызы зор. Еліміздегі бір палаталы заң шығарушы орган – Құрылтай заң шығару үдерісін жетілдіруге, қоғамдық маңызы бар мәселелерді талқылауға және азаматтардың мүддесін қорғауға бағытталған маңызды институт.
Құрылтайдың міндеттерінің бірі – елдің әлеуметтік-экономикалық және қоғамдық-саяси дамуына қатысты өзекті мәселелерді заңнамалық тұрғыдан қарастыру, азаматтардың ұсыныс-пікірлерін ескеру және қоғам сұранысына жауап беретін құқықтық шешімдер қабылдау. Бұл ретте ұлттық құндылықтарды сақтау, рухани даму, жастар тәрбиесі мен отбасы институтын нығайту мәселелері де маңызды орын алады.
Билік пен қоғам арасындағы сенім нақты істер мен нәтижелер арқылы нығаяды. Сондықтан Құрылтай қызметінің маңызды бағыттарының бірі – қоғамда көтерілген өзекті мәселелерді заңнамалық бастамалармен байланыстырып, олардың тиімді шешілуіне және елдің орнықты дамуына үлес қосу.
Қазіргі геосаяси өзгерістер мен экономикалық тұрақсыздық жағдайында ұлттық мүддені қорғау, мемлекеттік институттардың тұрақтылығын қамтамасыз ету және ішкі бірлікті сақтау бұрынғыдан да маңызды. Егемендікті қорғау мемлекеттік органдардың ғана емес, әрбір азаматтың да қасиетті борышы.
Тәуелсіздіктің 35 жылдығы – жүріп өткен жолымызға баға беріп, алдағы онжылдықтардың міндеттерін айқындайтын маңызды белес. Біздің ортақ мақсатымыз – келер ұрпаққа қуатты экономикасы, әділетті қоғамы және берік мемлекеттік институттары бар ел қалдыру. Тәуелсіздігіміз тұғырлы, егемендігіміз баянды болсын! Мәңгілік Елдің Көк байрағы азат аспанымызда желбірей берсін!
Жанарбек ӘШІМЖАН,
