Спорт деген бекзада өнер кімді болса да бауырына басып қызықтармай қоймайды. Спортқа қадам басқан талай жанның бағы осы бекзада өнер арқылы аты шығып, есімі алты Алашқа мәшһүр болатыны белгілі. Тіпті, төрткүл дүниені өзіне қаратып, соңынан ерген жас жеткіншектің тұлғасына айналдыратын да осы спорт! Ал сондай биік белеске қол жеткізуі ең бірінші спортқа баулыған бапкері, ұстазы, тәлімгері, тіпті, спортшыға жағдай жасаған басшының орасан еңбегі екенін жеке айтқан ләзім. Дәл осы тұста мен талай баланың бағын ашқан спорт маманы жайлы аз-кем сөз қозғамақпын.
Сыр өңірінен түлеп ұшқан Найзабек Сағымбаев бүгінде Алматы қаласы спорт басқармасының дене мүмкіндігі шектеулі адамдарға арналған «Алматы» спорт клубының басшысы қызметін атқарып отыр. Найзабек Бекетұлы жастайынан спортты жанына серік еткен жан. Кез келген ауыл баласы секілді ала допты еркін меңгеріп, спорттың әр түрімен жаттығады. Алғашында доп теуіп, кейін грек-рим, еркін, қазақ күрестерімен шұғылданады. Жас жеткіншек бірқатар жарыста олжа салып, күн санап, спортқа деген қызығушылығы арта түсті. Спортшы болу үшін үнемі жаттығу үстінде болу керек дегенді мықтап ұстанған Найзабек Бекетұлы жаттығу алдында жүгіруді де әдетке айналдырады. Әр жаттығуына ширақ, тыңғылықты дайындалған бала Найзабекті ауданда өтетін спорттың барлық түрінен сынап көреді. Дәл осы тұста 1974 жылы аудандық оқушылар спартакиадасына қатысып, онда 1500 және 3000 метр қашықтықты еркін бағындырады. Үздік шыққан чемпионды облыстық жарысқа қайрап салады. Онда да екі қашықтықта алдына жан салмай айдарынан жел есіп, дара шығады. Жас желаяқтың талантын байқаған доданың төрешісі Еркін Атабаев өз ақыл-кеңесін береді. Жеңіл атлетикаға икемі барын сезген ұстазы Найзабекке түбегейлі жүгіру спортына бет бұруын өтінеді.
Бала жастан спортты сүйіп өскен Найзабек ұстазының сөзін екі етпей жеңіл атлетикамен айналысуға бел буады. Томағасын сыпырып қосқан жас қыран салған бәйгеден жүлдесіз оралмады. 1000 метрлік кросста бас жүлдені қанжығасына байлап, нағыз жүйрікке айналды. Осылайша жеңіл атлетикаға еркін бойлаған Найзабек мектеп бітіргесін спорт маманы болуға бет түзеді. 1977-1981 жылы Қарағанды педагогикалық дене тәрбиесі институтының студенті атанады. Жастық шақты босқа өткізбеді. Студенттер арасындағы бәсекеде атой салып, көптеген республикалық жарыстарда қанжығасы майланып жүрді. Арнайы мамандықтың иесі атанғаннан кейін өзінің туған жері Сыр өңіріне бет алып, Қармақшы аудандық балалар мен жасөспірімдер спорт мектебіне жаттықтырушы болып орналасады. Бойындағы қарым-қабілетін жеткіншектерге үйретіп, дайындаған балалары жүлдеге қол соза бастады.
Үнемі жаңашылдықтың бастауында жүретін Найзабек Бекетұлы шәкірттерін ертіп, Жеңіс күнінің құрметіне 200 шақырымдық екі күндік марафон ұйымдастырады. Онда жай ғана жүгіріп өту емес, әр ауылға тоқтаған кезде сол елді мекеннің ардагерлерімен кездесу өткізіп, Ұлы Отан соғысына қойылған ескерткішке тағзым жасауды назардан тыс қалдырмайды. Мұнда спорт пен тәрбиені қатар алып жүрген бапкер көптің ықыласына бөленіп, мамандардың көзіне де түседі. Ұйымдастырушылық қабілетін байқаған жоғары лауазымды мамандар Найзабек Бекетұлын «Қайрат» ерікті спорт қоғамының төрағасы етіп сайлайды. Сеніп тапсырған лауазымды қалтқысыз орындаған білікті маман, ауыл жастарының басын біріктіріп, спортқа баули бастайды. Дайындаған шәкірттері облыстық, республикалық жарыстарда толайым табысқа қол жеткізеді. Бір ғана шәкірт дайындау емес, спорт саласының өркендеуіне еркін араласып, оқу-жаттығу жиындарына қолайлы болу үшін спорттық нысандарды қалпына келтіруге мұрындық болады. Сол кездегі өзі бас болып қол ұшын созған спорттық ғимараттар күні бүгінге дейін чемпиондардың ұстаханасына айналып тұр.
Кейін 1993 жылы қарт Алатаудың баурайы Алматыға қоныс аударады. «Өзі жақсы кісіге бір кісілік орын бар» дегендей, үлкен қалаға келгенде құшағына қысып, қолғабыс тигізетін ағалары көп болды. Елдің намысын жыртып, талай мықтының бағын ашқан балуан Мәлік Нәдірбеков пен М. Тынышпаев атындағы Қазақ көлік және коммуникациялар академиясының ректоры, профессор Серік Алпысбаев қолдау білдіреді. Бұған дейін нәтижелі жұмысына қанық Найзабек ағаны академияның спорт клубының төрағасы, дене шынықтыру кафедрасының меңгерушісі етін тағайындайды. Осы күннен бастап Найзабек Бекетұлының айы оңынан туады. Алып қалаға арман қуып келген студенттердің шамшырағына айналған Найзабек аға үлкен жетістіктерге қол жеткізеді. Тәрбиелік бағытын айтпағанда студенттердің спорттағы жетістігі ауыз толтырып айтарлықтай болады. Академияда бірнеше жаңа спорт секцияларын ашып, мақтанатындай жетістікке ие болады. ҚР чемпионатында су добынан академия құрама командасы чемпиондыққа қол жеткізеді. Баскетболдан қолаға қол жеткізсе, регбиден сынға түскен ерлер командасы күміс, қыздар қоланы еншіледі. Ал 2007 жылы ҚР жазғы Универсиада ойындарында академия студенттері 49 медаль жеңіп алып, оның ішінде 29 алтын, жалпыкомандалық есепте бірінші орыннан қол бұлғады.
Мұның барлығы ел ішіндегі жарыстарда жеткен жетістігі. Ал әлемдік додада да атой салған студенттері жетіп артылады. Мәселен Бүкіләлемдік универсиада ойындарында 2005 жылы Түркияда, 2007 жылы Тайландта 1 алтын, 6 қола медальді қоржынға тоғытты. Сондай-ақ, Бейжің Олимпиадасына 8 студент спортшы қатысып, 2 күміс медальді Қазақ жұртына сыйлады. Студенттердің күрес түрлерінен өткен әлем чемпионатында 1 күміс, 2 қола және 2008 жылғы әлем чемпионатында 1 алтын, 1 күміс, 2 қола медаль жеңіп алды. Қазақстан құрамасы үздік үштікті құрады. Тынымсыз еңбектің нәтижесін көрген басшылық Найзабек Бекетұлына бірқатар лауазымды қызметтерді сеніп тапсырды. Оның барлығын да абыроймен атқарып, жеңісті күндері көп болды.
Кейіпкеріміз 2016 жылдан бастап дене мүмкіндігі шектеулі жандарға арналған «Алматы» спорт клубының басшысы қызметін атқарып келеді. Қолына алған істен нәтиже шығармай қоймайтын білікті басшы мүмкіндігі шектеулі жандардың да айын оңынан туғызды. 700-ден астам мүмкіндігі шектеулі жандар спорттың 18 түрімен шұғылданады. Олардың барлығына қамқор болып, барлық жағдайын жасайды. Ерік-жігері мықты жарымжан спортшылар жеңіске деген құштарлығы басым болып, жарыс біткеннен жүлдесіз оралмауды дәстүрге айналдырады. Клуб спортшылары ҚР чемпионатынан 95 алтын, 65 күміс, 43 қола медаль жеңіп алады. Әр жеңіс спорттық дәрежені көтеретіні анық. Көптеген спорт шебері, спорт шеберлігіне үміткер және халықаралық дәрежедегі спорт шеберлері шыңдалып шығады. Паралимпиадалық, сурдлимпиадалық ойындарына қатысып, жүлдегер атанғандардың саны жыл санап артып отырды. Сурдлимпиадалық ойындарда Қазақстан атынан қатысып тұңғыш рет командалық жарыста жеңіске жеткен 6 спортшының 4-еуі осы «Алматы» спорт клубының спортшылары. Жеңімпаз атанған әрбір спортшының жағдайына қарайласып, оларды мемлекет тарапынан марапатқа ұсынуды да назардан тыс қалдырмайды. Чемпиондары Алматы қаласы әкімінің қолынан бірнеше мәрте марапат алып, мерейін үнемі өсіріп қояды.
Найзабек ағамыз зайыбы Гүлжанат екеуі екі қыз өсіріп, олардан немере сүйіп отырған бақытты отбасы. Бала жасынан спорттан бір сәтке қол үзбеген Найзабек Бекетұлы көп жылғы қажырлы еңбегінің өтеуі ретінде ҚР еңбек сіңірген жаттықтырушысы, «Құрметті спорт қайраткері» және «Білім беру ісінің құрметті қызметкері» төсбелгісімен, «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған. Жасы алпыс үшті алқымдаса да әлі де қуатынан арылмаған Найзабек Бекетұлы бар саналы ғұмырын спортқа арнап келе жатқан бірегей тұлға.
Ришад ТҰРҒАНБАЙ
