Күн жылыған сәттен бастап табиғаттағы кенелердің белсенділік кезеңі басталады. Кене шағудың эпидемиялық маусымы жыл сайын сәуірден бастап қазан айына дейін жалғасады.
Биыл эпидемиялық маусым басталғалы облыста 77 кене шағу жағдайы тіркелген. Мамандардың сөзінше, кене энцефалиті – кене энцефалитінің вирустарынан туындайтын бас миының және жұлынның зақымдалуынан болатын табиғи-ошақтық ауру. Аурудың қоздырғышы Флавивирус (Flavivirus) тобының вирусы. Вирустың ерекшелігі – залалсыздандыру заттары мен ультракүлгін сәулесіне төзімсіз келеді. Бірақ, төмен температурада ұзақ уақыт сақталуы мүмкін. Залалданған сүт өнімдерінде вирус 2 айға дейін өзінің қасиетін жоғалтпайтын көрінеді.
Облыстық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары Индира Күнбасованың айтуынша, жыл басынан кене энцефалитіне шалдыққан адам тіркелмеген. Соңғы рет мұндай жағдай 2022 жылы Ескелді ауданы мен Текелі қаласында орын алған. Кене шағу жағдайының көбі былтыр Панфилов ауданы мен Талдықорған қаласында кездесіпті.
Айта кетейік, Ақсу, Алакөл, Сарқан, Ескелді, Кербұлақ аудандары мен Талдықорған, Текелі қалалары кене энцефалитінен эпидемиялық аймаққа жатады. Табиғи ошақтардың аймақтарында профилактикалық мақсатта сәуір айынан бастап кенелерге қарсы өңдеу жұмыстары жүруде. Ол ауа райына байланысты 28 сәуірге дейін жалғасады. Тұрғындардың белгілі бір топтарын кене энцефалитіне қарсы иммундаумен қамту қажет. Иммундау кене энцефалитінен қолайсыз аймақта тұратын және жұмыс істеуге немесе демалуға баратын адамдарға жүргізіледі.
Кене шаққан адамдарға арнайы кене энцефалитіне қарсы иммуноглобулин енгізіледі. Оны кене шаққан күннен бастап 3 күн ішінде жүргізген тиімді. Қазір кенеге қарсы иммуноглобулин барлық аудан, қалада жеткілікті. Кенелерге қарсы репелленттер мен аэрозольдарды қолданған дұрыс. Оларға жағымсыз иіс туғызатын репелленттер мен аэрозольдарды қолдану, арнайы киім кию, шалбарды шұлықтың ішіне кіргізіп, үстіне шеті резеңкеленген ұзын жеңді киім кию, ал табиғат аясына шыққанда, ең маңыздысы, өзінің және жанындағы адамдардың үстін жиі-жиі қарап тексеру абзал.
Қайнатылған сүтті қолданған қауіпсіз болады. Кене шаққан жерді қасуға, оны жаншып тастауға және бірден жұлып алуға болмайды. Кенені пинцет немесе басқа затпен алуға әрекеттенбеу керек. Мүмкіндігінше дәрігер-хирургке жүгінген жөн, ондай мүмкіндік болмаса жіпті кененің тұмсығына тақап байлап, әрі-бері ырғап шығару қажет. Кенені алғанда абайлаған дұрыс. Себебі, кененің басы мен тұмсығы тері астында қалып қалса, оны алу қиынға соғады. Сондықтан тез арада тұрғылықты жері бойынша медициналық ұйымға барып, кенеге қарсы иммуноглобулин алса, вирустан сақтайды.
Айгүл БАЙБОСЫНОВА
Фото: pixabay.com
