Цифрлық дәуірде ақпараттық технологиялар күнделікті өмірдің барлық саласын қамтып отыр. Банктік операциядан бастап, білім беру, мемлекеттік қызмет көрсету, сауда-саттық пен коммуникацияға дейінгі барлық жүйелер интернет арқылы жүзеге асады. Бұл мүмкіндіктермен қатар, киберқылмыс қауіптері де айтарлықтай артты. Жетісу облысында киберқылмысқа қарсы іс-қимыл – қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің басты бағыттарының бірі болып отыр.
Киберқылмыс – тек ақпараттық жүйелерге шабуыл жасау емес, азаматтардың жеке деректерін заңсыз пайдалану, интернет алаяқтық, онлайн алаяқтық, вирустар арқылы жүйеге залал келтіру секілді әрекеттерді қамтиды. Соңғы жылдары әлемдік тәжірибе көрсеткендей, киберқылмыстардың өсу қарқыны экономикалық, әлеуметтік және моральдық зиянды арттырады. Сол себепті Жетісу облысының полиция департаменті бұл бағытта жүйелі жұмыстарды жүзеге асыруда.
Біздің басқарма бірнеше негізгі бағыт бойынша жұмыс атқарады. Біріншіден, алдын алу жұмыстары. Жетісу облысында киберқылмыстың алдын алу үшін мектептерде, жоғары оқу орындарында, мемлекеттік және жеке ұйымдарда арнайы тренингтер, семинарлар өткізіледі. Халыққа, әсіресе жастар мен қаржы саласында қызмет ететін мамандарға ақпараттық қауіпсіздік ережелері түсіндіріледі, фишинг, спам, интернет алаяқтық секілді тәуекелдерден сақтану жолдары көрсетіледі.
Екіншіден, мониторинг және талдау жұмыстары жүргізіледі. Облыс аумағында желілер мен ақпараттық жүйелердің қауіпсіздігі тұрақты тексеріліп, жаңа шабуыл әдістері анықталған жағдайда дер кезінде алдын алу шаралары қолданылады. Бұл бағытта полиция қызметкерлері арнайы техникалық құралдар мен бағдарламалық шешімдерді қолдана отырып, кибершабуылдарды тез анықтау мен блоктауды жүзеге асырады.
Үшіншіден, құқықтық және тергеу іс-шаралары. Киберқылмысқа қатысты қылмыстық істер бойынша тергеу жүргізіледі, айғақтар жинақталып, жауапкершілікке тарту процесі іске асады. Бұл азаматтардың интернеттегі қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, құқық бұзушыларға нақты шара қолдануға мүмкіндік береді.
Төртіншіден, халықаралық тәжірибе мен ынтымақтастық. Қазіргі заманғы киберқылмыс шекараларды танымайды. Сондықтан Жетісу облысының ПД киберқылмысқа қарсы басқармасы шетелдік әріптестермен тәжірибе алмасу, бірлескен операциялар ұйымдастыру арқылы заманауи қауіптерге қарсы тиімді стратегия әзірлейді.
Қазіргі таңда, халыққа цифрлық қызметтерді қауіпсіз пайдалану үшін арнайы қоғамдық ақпараттық науқандар жүргізілуде. Олар әлеуметтік желілер, БАҚ, мемлекеттік порталдар арқылы азаматтарға онлайн алаяқтық, жалған сайттар, қаржылық пирамидалардан сақтану жолдарын үйретеді. Бұл іс-шаралар киберқылмыстың алдын алуда маңызды рөл атқарады.
Жетісу облысында киберқылмысқа қарсы іс-қимыл тек технологиялық шаралармен шектелмейді. Бұл – қоғамдық сананы арттыру, азаматтардың ақпараттық сауаттылығын көтеру, мемлекеттің цифрлық қауіпсіздік жүйесін нығайту болып табылады. Әрбір азамат өз деректерін қорғауды үйренсе, ақпараттық қауіпсіздік деңгейі де соғұрлым жоғары болады.
Қорыта айтқанда, киберқылмыстардың өсуі – жаһандық мәселе. Жетісу облысында полиция департаменті бұл бағытта кешенді шаралар қабылдап, алдын алу, мониторинг, құқықтық және халықаралық ынтымақтастық бойынша жүйелі жұмыс жүргізіп отыр. Біз әрбір азаматтың онлайн қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, интернеттегі алаяқтық пен шабуылдардың алдын алуға міндеттіміз. Киберқауіпсіздік – тек техникалық емес, сонымен қатар қоғамдық жауапкершілік екені анық.
Болашақта Жетісу облысында цифрлық инфрақұрылым дамыған сайын, киберқылмысқа қарсы іс-қимыл да заманауи құралдар мен инновациялық тәсілдер арқылы күшейтілетін болады. Біз өзіміздің басты мақсатымызды – қоғамның цифрлық қауіпсіздігін қамтамасыз ету – адалдықпен орындаймыз.
Серік Сембайұлы ,
Жетісу облысының ПД Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл басқармасының бастығы
