Сәтбаев университеті жанындағы Физика-техникалық ғылыми-зерттеу институтының базасында күн панельдерін шығаратын тәжірибелік-өнеркәсіптік желі алғашқы нәтижелерін көрсетті, – деп хабарлайды 7-su.kz апараттық порталы.
«ТехноГруппСервис» компаниясымен бірлесіп жүзеге асқан бұл бірегей жоба жылына қуаты 150 мегаваттқа жететін күн модульдерін шығаруға қауқарлы. Өткен жылы іске қосылған бұл өндіріс Қазақстанның жаңартылатын энергия көздерін дамыту жолындағы маңызды бастамалардың біріне айналды. Ғалымдардың еңбегі арқасында еліміздің климаттық ерекшеліктеріне толық бейімделген, тиімділігі жоғары отандық өнім нарыққа шықты.
Технологиялық серпін: HIT және TopCon әдістері
Институт мамандары Қазақстанда алғашқылардың бірі болып гетероөткелді фотоэлементтерді зерттеуге кірісті. Бұл – кванттық физика мен заманауи нанотехнологиялардың тоғысқан жері. Қазақстандық ғалымдар жиырма жыл бойы Германия мен Ресейдің озық тәжірибесін меңгеріп, соның нәтижесінде Tunnel Oxide Passivated Contact (TopCon) және Heterojunction Technology (HIT) технологияларын өндіріске енгізді.
Бұл технологиялардың артықшылығы неде?
-
Жоғары пайдалы әсер коэффициенті: Күн элементтерінің энергия өндіру тиімділігі дәстүрлі панельдермен салыстырғанда едәуір жоғары.
-
Климаттық төзімділік: Панельдер еліміздің шөлейтті аймақтарындағы аптап ыстық пен солтүстіктегі қатал суыққа төтеп бере алады.
-
Ұзақ мерзімділік: Өнімнің қызмет ету мерзімі мен қуат беру тұрақтылығы халықаралық стандарттарға сай.
Қазіргі таңда бұл панельдер еліміздегі бірқатар ірі өндіріс орындарында сәтті қолданылып жатыр. Қолжетімді бағасы мен сенімділігі оларды тек зауыттар үшін ғана емес, жеке тұрғын үйлер мен шаруа қожалықтары үшін де тиімді шешім етеді.
Болашақтың энергиясы: Ванадий мен перовскит
Жоба жетекшісі, ғалым Николай Чучваганың айтуынша, қол жеткізген табыстар – бұл тек бастамасы ғана. Ғалымдар қазірдің өзінде келесі кезеңдегі инновациялық жобалармен айналысып жатыр.
«Біз бұл технологияларды үнемі жетілдіріп, олардың сенімділігін арттыруға күш салып келеміз. Сонымен бірге күн энергетикасына арналған перовскиттік технологиялар мен ванадий негізіндегі аккумуляторлар бағытында да жұмыс жүргізіп жатырмыз», – деді Николай Чучвага.
Ванадий негізіндегі аккумуляторлар жаңартылатын энергияны жинақтау және сақтау мәселесін шешуге мүмкіндік береді. Бұл күн жоқ кезде де тұрақты энергия көзін пайдалануға жол ашатын маңызды технологиялық шешім.
Импортқа тәуелділікті азайту
Жоба негізінен ішкі нарықтың сұранысын қамтамасыз етуге бағытталған. Әсіресе күн радиациясы жоғары оңтүстік өңірлер үшін бұл өте өзекті. Жергілікті өндірістің дамуы Қазақстанның шетелдік технологиялар мен жабдықтарға деген тәуелділігін айтарлықтай төмендетеді.
Нанотехнологиялар мен озық инженерлік шешімдердің нақты өнімге айналуы елдің энергетикалық қауіпсіздігін арттыруда шешуші рөл атқарады. Сәтбаев университетінің ғалымдары мен инженерлерінің еңбегі алдағы уақытта да Қазақстанның ғылыми әлеуетін күшейтіп, орнықты болашақ жолында жаңартылатын энергия көздерін кеңінен қолдануға серпін беретіні анық.
[Image showing high-tech solar panel production line at Satbayev University Lab]
Пайдалы кеңес: Күн панелін қалай таңдау керек?
Егер сіз жеке үйіңізге немесе кәсіпорныңызға күн панельдерін орнатуды жоспарлап жүрсеңіз, келесі жайттарға назар аударыңыз:
-
Технология түрі: HIT немесе TopCon панельдері тиімділік тұрғысынан көш бастап тұр. Олар аз көлемде көбірек энергия өндіреді.
-
Кепілдік мерзімі: Отандық өндірушілер сервистік қызмет көрсету жағынан шетелдік компанияларға қарағанда жылдамырақ әрі қолжетімді.
-
Орналастыру: Панельдердің барынша көп күн сәулесін алуы үшін орнату бұрышы мен бағытын мамандардың көмегімен анықтаған жөн.
Жасыл энергетикаға көшу – тек экологиялық қана емес, сонымен бірге ұзақ мерзімді экономикалық пайда әкелетін қадам. Отандық ғалымдардың әзірлемелері бұл жолды әрбір қазақстандық үшін қолжетімді етіп отыр.
