Мейрамханада қазақша мәзір жоқ па? Заңгер тұтынушы құқығын қорғауды ұсынды

Танымал заңгер Мейірман Шекеев мейрамханалар мен дәмханаларды аралап, қазақ тілінің қолданылу деңгейін тексеруді қолға алды, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы Politico.kz сайтына сілтеме жасап.

Заңгер бұл бастамасын әлеуметтік желідегі оқырмандарымен бөлісіп, «қазақ тілін таптағандарды» жөнге салу үшін апта сайын осындай рейдтерге шығуды ұсынды. Оның айтуынша, бұл қадам билік органдарының әрекетсіздігінен туындаған қажеттілік. Алғашқы тексерістер барысында кәсіпкерлер заңгердің ескертулерін қабыл алып, қателіктерді түзетуге уәде берген.

Тіл туралы заңнама: Кәсіпкер не білуі керек?

Қазақстанда қызмет көрсету саласындағы тіл мәселесі бірнеше заңнамалық актілермен реттеледі. Кәсіпкерлік нысандары, соның ішінде мейрамханалар келесі талаптарды орындауға міндетті:

Мәзір мен ақпарат: «Тіл туралы» Заңның 21-бабына сәйкес, ас мәзірі, хабарландырулар мен жарнама мәтіндері міндетті түрде мемлекеттік тілде болуы шарт.
Тұтынушы құқығы: «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Заң бойынша, әрбір азамат тауар немесе қызмет туралы ақпаратты өз тілінде алуға құқылы.
Деректемелер мен көрнекі ақпарат: Кез келген маңдайша мен ақпараттық тақтада қазақша мәтін бірінші кезекте (сол жақта немесе жоғарыда) орналасуы тиіс.

Қоғамдық реакция және «бойкот» ұсынысы

Заңгердің бұл бастамасы желі қолданушылары арасында үлкен қолдауға ие болды. Оқырмандар тек ескерту жасап қана қоймай, қазақ тілін елемейтін орындарға «бойкот» жариялауды және 2GIS сияқты платформаларда төмен баға беріп, пікір қалдыруды ұсынды.

Бұл үрдіс «конструктивті белсенділік» ретінде бағалануда. Кәсіпкерлер үшін қазақ тілді аудиторияның сұранысын ескермеу тек беделге ғана емес, сонымен қатар қаржылық шығынға да әкеп соғуы мүмкін. Тілдік ортаны қалыптастыру – тек заңдық талап емес, сонымен бірге тұтынушыға деген құрметтің белгісі.

Пайдалы кеңес: Егер тілдік құқығыңыз бұзылса не істеу керек?

Мейрамханада немесе дүкенде қазақша қызмет көрсетуден бас тартса немесе мәзір тек шет тілінде болса, келесі әрекеттерді жасауға болады:

Әкімшілікке ескерту: Басшылықтан заңнама талаптарын орындауды және қателікті түзетуді талап етіңіз.
Пікір қалдыру: Арнайы «Ұсыныстар мен шағымдар» кітабына жазып қалдырыңыз немесе Google/2GIS карталарында пікір жазыңыз.
Құзырлы органдарға жүгіну: Сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаментіне немесе «E-Otinish» порталы арқылы ресми шағым жолдаңыз.

Мейірман Шекеевтің бастамасы қызмет көрсету саласындағы сапа мен мәдениеттің артуына септігін тигізеді деген үміт бар. Тілдік бақылау – бұл агрессия емес, заңның орындалуын талап ету.