Қазіргі цифрлық заманда білімге қолжетімділік кез келген мемлекеттің зияткерлік әлеуетін айқындайды. Бұл бағытта Қазақстан Ұлттық электронды кітапханасы (ҚазҰЭК) айтарлықтай табыстарға жетіп отыр. 2025 жылдың қорытындысы бойынша, порталды пайдаланушылар саны 718 955 адамға жетті. Бұл көрсеткіш еліміздегі оқу мәдениеті мен сандық сауаттылықтың жаңа белеске көтерілгенін айғақтайды, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Қазақстан Ұлттық электронды кітапханасы 2007 жылы ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің бастамасымен Ұлттық академиялық кітапхана негізінде құрылған болатын. Қазіргі таңда бұл жоба Қазақстан шеңберінен шығып, халықаралық деңгейдегі ірі платформаға айналды. Мәселен, кітапхана ресурстарын әлемнің 122 елінің оқырманы белсенді пайдаланады.
Пайдаланушылар географиясы өте ауқымды. Олардың қатарында Қытай, Ресей, АҚШ, Германия, Өзбекстан, Түркия, Нидерланд, Франция және Қырғызстан сынды мемлекеттер бар. Бұл еліміздің ғылыми әлеуеті мен әдеби мұрасына деген шетелдік қызығушылықтың жоғары екенін көрсетеді. Бүгінде кітапхана қорында әлемнің 64 тіліндегі құнды құжаттар сақталған.
Қорда не бар және ол қалай қолжетімді?
Кітапхананың электронды базасы үнемі толығып отырады. Қазіргі таңда порталға 83 809 құжат жүктелген. Оның ішінде:
-
Сирек кездесетін кітаптар мен көркем әдебиеттер;
-
Ғылыми мақалалар мен зерттеулер;
-
Магистрлік және докторлық диссертациялар;
-
Аудио және видео файлдар бар.
Бұл жобаның басты артықшылығы – оның ашықтығы мен қолжетімділігінде. Кез келген оқырман порталдағы материалдармен ешқандай тіркелусіз-ақ таныса алады. Бұл әсіресе ауылдық жерлердегі оқушылар және кез келген студенттер мен жас ғалымдар үшін тең мүмкіндік туғызады. Ғылыммен айналысу немесе сапалы әдебиет оқу үшін міндетті түрде ірі қалалардағы кітапханаларға барудың қажеті жоқ – барлық білім қазынасы бір ғана смартфон немесе компьютер ішінде.
Цифрлық сауаттылық – болашақ кепілі
Ұлттық электронды кітапхананың дамуы еліміздің цифрлық экожүйесін нығайта түседі. Қағаз нұсқадағы құжаттардың электронды форматқа көшірілуі – тарихи жәдігерлерді сақтап қалудың ең сенімді жолы. Сонымен қатар, бұл экологиялық тұрғыдан да тиімді.
Мәдениет және ақпарат министрлігі бұл бағыттағы жұмыстарды әрі қарай жалғастыра бермек. Алдағы уақытта порталдың интерфейсін жаңарту, мобильді қосымшаларды жетілдіру және интерактивті қызметтер санын арттыру көзделген. Бұл өз кезегінде оқырмандар санын 1 млн межесіне жеткізуге мүмкіндік береді.
