Отандық кәсіпорындар бүгінде цифрлық кезеңге нық қадам басып, жасанды интеллект (ЖИ) технологияларын өндірістік процестерге белсенді түрде енгізуді қолға алды. Маңызды үдеріс өткен жылы іске қосылған 2025–2026 жылдарға арналған ірі кәсіпорындардың өндірістік процестеріне жасанды интеллекттің практикалық шешімдерін енгізу жөніндегі Жол картасының аясында жүзеге асуда, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Мемлекет басшысының тікелей тапсырмасын орындау мақсатында әзірленген стратегиялық құжат өнеркәсіптің цифрлық трансформациясын жеделдетуге және нейрожелілерді іс жүзінде қолдану аясын кеңейтуге бағытталған.
Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі мен Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі 2025–2026 жылдарға арналған Жол картасына 11 ірі кәсіпорында жүзеге асыру үшін 41 жобаны енгізді. Бұл тізімде еліміздің экономикалық тірегі саналатын «Qarmet» АҚ, «Алтыналмас» АҚ, «СарыарқаАвтоПром» ЖШС, «Қазақмыс» корпорациясы, «Қазфосфат», «Қазмырыш», Solidcore Eurasia, «Қайнар-АКБ», Astana Motors Manufacturing Kazakhstan, Еуразиялық топ (ERG) және «KAZ Minerals» тобы сияқты өнеркәсіптік алпауыттар бар. Аталған кәсіпорындарда цифрлық жаңғырту жұмыстары бұған дейін де жүргізілгенімен, Жол картасы бұл процестерді сапалы жаңа деңгейге көтеріп, қазірдің өзінде нақты экономикалық нәтиже көрсете бастады.
Жол картасын іске асырудың практикалық кезеңі ретінде 2025 жылдың қазан айында Industrial AI Acceleration бағдарламасы іске қосылды. Бұл бағдарлама қысқа мерзім ішінде ірі кәсіпорындарға енгізілетін инновациялық шешімдерді іріктеп, оларды өндіріске дайындауға мүмкіндік берді.
AI Acceleration жүзеге асыру барысында оған өнеркәсіптік компаниялардың 220-дан астам өкілдері, технологиялық стартаптар және салалық сарапшылар, соның ішінде жасанды интеллект саласындағы 20-дан астам халықаралық маман қатысты. Акселерация аясында 95 трекшн-митинг (нәтижелерді талқылау кездесулері), 50 сағаттан астам оқу және практикалық воркшоптар өткізілді. Сондай-ақ әлеуетті тапсырыс берушілерге 136 ЖИ-шешімнің таныстырылымы ұйымдастырылды. Осы қарулы жұмыстың нәтижесінде 24 пилоттық жоба қолға алынып, оның жетеуі өндірістік пайдалану кезеңіне енгізілді. Қалған 17 жоба 2026 жылдың бірінші тоқсанында іске қосуға дайындық кезеңінде тұр.
Жол картасы аясында «СарыарқаАвтоПром» автозауытында жедел әрекет ету орталығы құрылды. Мұндағы AI жүйесі камералар мен датчиктерден алынған деректерді талдап, оқиғаларды бірден анықтайды және қауіпсіздікке қатысты қателіктердің алдын алады. Нәтижесінде инциденттерді анықтау уақыты қысқарып, жалған дабылдардың саны азайды.
ERG компаниясында болса, өндірістік және бизнес-үдерістерді біріктіретін ERG MES (Manufacturing Execution System) цифрлық платформасы енгізілді. Бұл жүйе өнім шығару көрсеткіштерін, технологиялық параметрлерді және жабдықтың тоқтап қалуын нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік береді. Қызып кетудің салдарынан тоқтап қалу ұзақтығы 75 пайызға қысқарды. Жүйеге енгізілген «MES Alina» сандық көмекшісі дауыстық немесе мәтіндік сұраным бойынша қажетті есептерді береді. Өткен жылы бұл жүйені енгізудің экономикалық әсері шамамен 1,5 млрд теңгені құрады.
Қазақстандағы ірі мыс өндіруші – KAZ Minerals өндірістік алаңдарында да жасанды интеллект кезең-кезеңімен енгізілуде. «Ақтоғай» кенішінде көлік ағындарын оңтайландыру үшін ЖИ құралдары интеграцияланған жаңартылған HxGN Systems диспетчерлік жүйесі іске қосылды. Бұрын диспетчер рация арқылы нұсқау берсе, жаңа жүйе бұл процесті автоматты түрде және әлдеқайда дәлірек орындайды. Ал Solidcore Eurasia компаниясында қауіпті өндірістерде жұмыс істейтін қызметкерлерге арналған медициналық тексерулердің автоматтандырылған жүйесі сәтті жұмыс істеп тұр.
Бұл бастамаларға мемлекеттік қолдаудың үлесі зор. «QazIndustry» Қазақстандық индустрия және экспорт орталығы кәсіпорындарды оқытуды, консультативтік қолдау көрсетуді және цифрлық технологияларды енгізу шығындарын өтеуді қамтамасыз етеді. Биыл Жол картасы аясында роботтандырылған техника, бейнеаналитика, цифрлық егіздер және Big Data платформалары сияқты жаңа шешімдерді енгізу жалғасады. Бұл шаралар отандық кәсіпорындардың цифрлық әлеуетін нығайтып, жаһандық бәсекеге қабілеттілігін арттырады.
ЖИ арқылы өңделді
