Жетісу облысының Жаркент қаласында жер дүмпуі 4 балға жетті

2026 жылғы 4 маусымда Астана уақытымен сағат 21:19-да Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігіне қарасты «Сейсмикалық бақылау және зерттеу ұлттық ғылыми орталығы» ЖШС сейсмикалық станциялар желісімен жер асты дүмпуі тіркелді, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.

Сейсмологтардың нақтыланған деректері бойынша, табиғи құбылыстың ошағы отандық аумақта, Алматы қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 316 шақырым жерде орналасқан. Жерасты дүмпуінің географиялық координаттары – 44.547 градус солтүстік ендік пен 80.405 градус шығыс бойлық. Сейсмикалық толқынның ошақ тереңдігі 30 шақырымды құрады. Алдын ала бекітілген өзара іс-қимыл алгоритміне сәйкес, ақпарат барлық тиісті мемлекеттік органдарға жедел жеткізіліп, полиция департаментінің кезекші бөлімдері мен құтқару жасақтары күшейтілген жұмыс режиміне көшті. Аймақтарда қираулар мен зардап шеккендер туралы мәлімет түскен жоқ.

Жер сілкінісінің елді мекендердегі сезілу деңгейі MSK-64 халықаралық шкаласы бойынша есептелді. Сейсмикалық тербелістер Жетісу және Алматы облыстарының бірқатар аудандарында айтарлықтай байқалған. Қауіпсіздік шараларын қамтамасыз ету және тұрғындарды уақытылы ақпараттандыру мақсатында сезілген күш деңгейі мен арақашықтық көрсеткіштерін арнайы кесте арқылы назарларыңызға ұсынамыз.

Елді мекендердегі жер сілкінісінің сезілу көрсеткіштері (MSK-64 шкаласы бойынша):

Жоғарыда аталған елді мекендерден бөлек, Балпық-Би, Көкпек, Үшарал, Сарыөзек, Кеген, Шелек, Нарынқол, Үштөбе, Жалағаш, Саты, Түрген, Есік, Қонаев, Мақаншы және Үржар ауылдары мен қалаларында да тербеліс қуаты 2 балл деңгейінде тіркелді.

Сейсмологиялық терминдерді халыққа қарапайым тілмен түсіндірсек, MSK-64 шкаласы бойынша 2-3 балл деңгейіндегі тербеліс тек ғимарат ішіндегі адамдарға, әсіресе жоғары қабаттарда отырғандарға аспалы шамдардың теңселуі арқылы ғана білінеді. Ал Жаркент қаласында тіркелген 4 балл деңгейіндегі дүмпу кезінде үй ішіндегі ыдыс-аяқтар сылдырлап, жиһаздар қозғалуы мүмкін, алайда бұл ғимараттардың құрылымына ешқандай зақым келтірмейтін қауіпсіз көрсеткіш саналады. Қазіргі уақытта мамандар өңірдегі ахуалды арнайы цифрлық датчиктер арқылы онлайн бақылап отыр.

Төтенше жағдайлар министрлігі кенеттен болатын табиғи құбылыс кезінде дұрыс әрекет ету өмірді сақтаудың басты кепілі екенін ескертеді. Сондықтан әрбір азамат жер сілкінісі сәтінде мынадай 10 қарапайым қауіпсіздік қадамын қатаң сақтауы тиіс:

• 1. Жер дүмпуі кезінде байбаламға салынбаңыз, сабыр сақтаңыз;

• 2. Тербеліс сәтінде лифтіні және баспалдақты мүлдем қолданбаңыз;

• 3. Ауыр жиһаздардан, терезелер мен аспалы шамдардан алшақ тұрыңыз;

• 4. Қауіпсіз орынды таңдаңыз: жоғарғы қабатта болсаңыз, негізгі іргелі (несущий) қабырғалардың бұрышына тығылыңыз;

• 5. Төменгі қабаттарда болсаңыз, ғимараттан тез шығыңыз, ал көпқабатты үйлерде дүмпу толық аяқталған соң сыртқа бет алыңыз;

• 6. Үйден шығар алдында мүмкіндігінше суды, газды және электр қуатын өшіріп кетіңіз;

• 7. Алдын ала дайындалған алғашқы көмек құралдары бар дабыл жол сандығын (тревожный чемоданчик) өзіңізбен бірге алыңыз;

• 8. Сыртқа шыққан соң жоғары вольтты электр желілерінен, ғимараттар мен үлкен ағаштардан аулақ ашық алаңға барыңыз;

• 9. Алдағы уақытта болуы мүмкін қайталама дүмпулерге (афтершоктарға) психологиялық тұрғыдан дайын болыңыз;

• 10. Қасыңыздағы қарт адамдарға, балаларға және мүмкіндігі шектеулі жандарға бірінші кезекте көмек көрсетіңіз.

Жетісу және Алматы облыстарының аумағында құтқару қызметтері мен жергілікті атқарушы органдар жағдайды тұрақты бақылауда ұстап отыр. Тұрғындар ахуалдың даму барысы, сейсмологиялық жағдай және шұғыл телефон нөмірлері туралы ресми ақпаратты ТЖМ-нің заңды цифрлық ресурстары мен электронды порталдарынан нақты уақыт режимінде қадағалай алады. Тек ресми ақпарат көздеріне сеніп, қауіпсіздік ережелерін жадыда сақтаңыз.