Майдан даласында жауға қарсы шапқан кешегі ержүрек жауынгер, бүгінгі соғыс ардагерлерінің саусақпен санарлық қана сарқыншақтары қалды. Сұрапыл соғыс жылдарында майдангерлер мен халықты азық-түлік, киім-кешекпен қамтамасыз етудегі тыл еңбеккерлерінің қосқан үлесі өлшеусіз еді. Әсіресе, әйелдер мен буыны қатпаған балалардың қайсарлыққа толы еңбектері ел есінде, ұрпақ жадында жаттаулы.
Бұл күнде тыл ардагерлерінің де қатары кеміп барады. Ұлы Жеңісті жақындатуда бел жазбай еңбек етіп, балалықтың бал дәмін татып көрмеген ұл мен қыздың қиындыққа толы өткен өмірлерінен бауырмашылдықтың, достықтың, отаншылдықтың ыстық табы білінеді. Олар нағыз патриоттар болды.
Солардың бірі, Кеңдала ауылының тұр-ғыны Күмісбала Мұрынова анамыз дер едік. 1935 жылы Талғардағы орта шаруа отбасында дүниеге келген. Соғыс жылдарында екі ағасы Жұмабек пен Жұмәділ майданға аттанып, жеңіс туы желбіреген 1945 жылы елге аман-есен оралады. Бауырлары соғысқа аттанып, анасымен қалған 7 жасар қыз жұмысқа бала жастан араласқан. Аңыздан масақ теріп, орақпен шөп орып, қырманда астық сыпырып, ауыл адамдарымен ілесіп жүріп, ертелі-кеш ауыр жұмыстар атқарғанын, балалық шақтың аса қиындықпен өткенін күрсіне еске алады.
– Ата-бабамыз аз азап көрген бе? Біздің де ата-аналарымыздың басынан өткерген қиындықтары қатпар-қатпар. Оның ащы дәмін бала жастан біз де таттық. Ойын ойнамадық, жылтырап киім кимедік. Қара су мен бір үзім нанға қозы қарнымыз тойса мәз болатынбыз. Сөйтіп жүріп, шөп орып, масақ теріп, еңбекпен есейдік, – деген Күмісбала апа 50-ші жылдардың ортасында өмірлік қосағы, Жүнісбек есімді ауыл азаматымен бас қосып, үйлі-жайлы болады. Шаңырағын шуақтандырған 4 ұл, 4 қызды өмірге әкеп, тәрбиелеп, қатарға қосқан еңбегі де ерлікке пара-пар. Ері дүниеден өткеннен кейін де қиындыққа мойымай, еңбек етіп, ұрпақ тәрбиелеу ісіне бар қажыр-қайратын жұмылдырады.
Қара нардай адал еңбегі, өнегелі ісі, мейірім-шапағаты мол ананың есімі ауылдан асып, ауданға танылып, талайларға үлгі-өнеге бола білген. Ауыл шаруашылығына сіңірген еселі еңбегінің арқасында 1980 жылы Мәскеу қаласында өткен Бүкілодақтық еңбек ардагерлерінің көрмесіне қатысып қайтуы тарихқа таспен жазылып, ұрпақтарының мақтанышына айналған. Есімін елі ардақтаған аналарын ұл-қыздары құрметтеп, аялы алақандарына салуда. Бұл орайда, сүт кенжесі Жолдас пен келіні Сабираның орны бөлек. Ал әжелерін төңіректейтін немере, шөберелерінің бал тілі мен тәтті қылықтары өткен қиындықтың бәрін ұмыттырып, көңілін марқайтып, өмірін нұрландырып келеді.
Ұлбосын ИСАБЕК
