Қазақстанның заманауи тарихында халықтың денсаулығы мен әлеуметтік әл-ауқатының деңгейін айқындайтын маңызды көрсеткіш тіркелді, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Тәуелсіздік алған сәттен бастап 2025 жылды қоса алғандағы демографиялық деректерді талдау нәтижесінде халықтың орташа өмір сүру жасы 75,97-ге жетті. Аталған көрсеткіш еліміз үшін абсолютті рекорд саналады.
Демографиялық үрдістерді тереңірек түсіну үшін өткен жылдармен салыстырып көрсек, айтарлықтай өсім байқалады. 1991 жылы еліміздегі орташа жас мөлшері небәрі 67,6-ны құраған еді. Кейінгі кезеңдердегі динамика мынадай сипат алды: 2001 жылы 65,6 жас, 2011 жылы 68,98 жас, ал 2021 жылы 70,23 жас. Осылайша, үш жарым онжылдық ішінде азаматтардың орташа ғұмыры 8 жылдан астам уақытқа ұзарды. Мұндай ілгерілеушілік мемлекеттің әлеуметтік саясаты мен медицина саласындағы реформалардың нәтижелі екенін айғақтайды.
Халықтың ұзақ өмір сүруіне не әсер етті?
Өмір жасының ұзаруына әсер ететін негізгі фактор – инфекциялық емес аурулармен (ИЕА) жүйелі түрде күресу. 2025 жылы Қазақстан Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) Еуропалық өңірінде осы дерт түрлерінен болатын өлім-жітімді 25%-ға төмендеткен елдердің алғашқы ондығына енді. Инфекциялық емес ауруларға негізінен жүрек-қан тамырлары жүйесінің сырқаттары, қант диабеті және онкологиялық аурулар жатады. Емдеудің заманауи әдістерін енгізу мен скринингтік тексерулердің қолжетімділігі өлім көрсеткішін азайтуға мүмкіндік берді.
Сонымен қатар халықтың тұрмыс сапасын жақсартуға бағытталған мемлекеттік бағдарламалардың рөлі де зор. Денсаулық сақтау жүйесін дамыту, ана мен бала өлімін азайту, сондай-ақ бұқаралық спортты насихаттау шаралары қоғамда салауатты өмір салтын қалыптастыруға ықпал етті. Орташа жастың өсуі тек медициналық жетістік қана емес, сонымен бірге елдегі экономикалық тұрақтылық пен әлеуметтік қорғау тетіктерінің нығаюын көрсетеді.
77 жас межесі
Қазақстан Үкіметі қол жеткізген нәтижелермен тоқтап қалмайды. 2029 жылға дейінгі денсаулық сақтауды дамыту тұжырымдамасы аясында халықтың орташа өмір сүру жасын 77-ге дейін жеткізу жоспарланған. Аталған өршіл мақсатқа жету үшін медициналық қызмет көрсету сапасын одан әрі арттыру, ауылдық жерлердегі алғашқы медициналық-санитарлық көмекті жаңғырту және цифрлық медицинаны дамыту көзделіп отыр.
Цифрлық сауаттылық пен медициналық ақпаратқа қолжетімділік деңгейі артқан сайын, азаматтардың өз денсаулығына деген жауапкершілігі де өседі. Мемлекет тарапынан жасалатын жағдайлар мен әр адамның жеке талпынысы ұштасқанда ғана ұлт саулығының жаңа белестерін бағындыруға болады.
