Қазақстанда жастар кәсіпкерлігінің дамуы ұлттық экономиканың тұрақты өсуіне және әлеуметтік тұрақтылықты қамтамасыз етуге ықпал ететін маңызды бағыттардың бірі болып отыр. Жаһандану дәуірінде елдің экономикалық бәсекеге қабілеттілігі жаңа идеялар мен инновациялық шешімдерге тікелей байланысты, ал бұл тұрғыда жастардың әлеуеті айрықша мәнге ие. Жас буынның шығармашылық ойлау қабілеті, жаңа технологияларды тез игеруі, заманауи нарық талаптарына бейімделгіштігі олардың кәсіпкерлік салада белсенді болуына негіз қалайды.
Соңғы жылдары мемлекет тарапынан жастар кәсіпкерлігін дамытуға бағытталған кешенді шаралар қолға алынуда. Бұл бағытта қаржылық қолдау тетіктері, білім беру бағдарламалары және инфрақұрылымдық мүмкіндіктер біртіндеп жетілдіріліп келеді. Жастар арасындағы кәсіпкерлік бастамалар санының артуы олардың тек жеке табыс табу мақсатын ғана көздемей, сонымен қатар қоғамға пайда келтіруді, әлеуметтік жобаларды іске асыруды да мақсат ететінін көрсетеді.
Жастар кәсіпкерлігінің маңыздылығын бірнеше қырынан қарастыруға болады. Біріншіден, бұл – жұмыссыздық деңгейін төмендетудің тиімді жолы. Жеке кәсіп ашқан жас адам өзіне ғана емес, басқаларға да жұмыс орындарын ұсына алады. Екіншіден, жастардың бизнестегі белсенділігі экономиканың әртараптануына ықпал етеді, себебі олар жаңа салаларға батыл қадам жасайды, инновациялық технологияларды енгізуге бейім. Үшіншіден, жастар кәсіпкерлігі – әлеуметтік өзгерістердің қозғаушы күші. Олар экология, білім, денсаулық сақтау және мәдениет салаларында заманауи тәсілдерді пайдаланып, қоғамның өзекті мәселелерін шешуге атсалысады.
Статистикалық деректерге сүйенсек, Қазақстанда кәсіпкерлікпен айналысатын жастардың үлесі жыл сайын артып келеді. Мысалы, 2023 жылғы мәлімет бойынша, шағын және орта бизнес субъектілерінің шамамен 18–20 пайызы 35 жасқа дейінгі азаматтарға тиесілі. Бұл көрсеткіш ел экономикасындағы жастардың орны нығайып келе жатқанын білдіреді. Дегенмен, аймақтар арасындағы теңгерімсіздік әлі де байқалады: ірі қалаларда жастардың бизнеске араласу деңгейі жоғары болса, ауылдық жерлерде бұл көрсеткіш айтарлықтай төмен. Мұның себептерін түсіндіру үшін аймақтық инфрақұрылымның дамуы, қаржыландыруға қолжетімділік және кәсіпкерлік мәдениет деңгейі секілді факторларды ескеру қажет.
Жастар кәсіпкерлігінің дамуына әлемдік үрдістер де әсер етуде. Қазіргі таңда цифрлық технологиялардың дамуы және қашықтан жұмыс істеу мүмкіндіктерінің кеңеюі жас кәсіпкерлерге халықаралық нарыққа шығуға жол ашты. E-commerce, стартап индустриясы, креативті экономика бағыттары – жаңа буын үшін аса тартымды салалар. Бұл үрдістер Қазақстандағы жастарға да тән, олар шетелдік тәжірибені меңгеріп, жергілікті жағдайға бейімдеуге тырысады.
Білім беру жүйесінде де кәсіпкерлікке қатысты бағыттар күшейіп келеді. Кейбір жоғары оқу орындарында кәсіпкерлік негіздері пәні міндетті курстардың қатарына енгізілсе, колледждер мен мектептерде бизнес-жобалар байқаулары, стартап акселераторлар және кәсіпкерлік клубтар ұйымдастырылуда. Бұл бастамалар жастардың өз идеяларын дамытуына және нақты тәжірибе жинақтауына мүмкіндік береді.
Сонымен бірге, жастар кәсіпкерлігінің дамуы тек экономикалық тұрғыда ғана емес, әлеуметтік-мәдени тұрғыда да маңызды. Кәсіпкерлікпен айналысу барысында жастар жауапкершілік, тәуекелді бағалау, стратегиялық ойлау, командамен жұмыс істеу сияқты дағдыларды меңгереді. Бұл дағдылар олардың жеке дамуына, көшбасшылық қабілетін қалыптастыруға және қоғамдағы белсенділігін арттыруға ықпал етеді.
Алайда жастар кәсіпкерлігінің толық әлеуетін іске асыру үшін қолдау тетіктерінің тиімді жұмыс істеуі қажет. Мемлекет, бизнес қауымдастық және білім беру мекемелері арасында өзара байланыс нығайған жағдайда ғана жас буынның бизнеске қызығушылығы артады. Қазіргі таңда бұл байланыстар қалыптасу кезеңінде, бірақ нақты нәтижеге жету үшін ұзақ мерзімді және жүйелі тәсіл қажет.
Жастардың кәсіпкерлікке деген көзқарасы да өзгеруде. Бұрын кәсіп ашу тек тәжірибелі, қаржылық мүмкіндігі бар адамдардың ісі деп саналса, қазір жас буын өзін-өзі дамыту мен өмір сапасын жақсартудың бір жолы ретінде бизнесті таңдайды. Әлеуметтік желілерде өз ісін бастап, оны табысты жүргізіп жүрген замандастарын көрген жастар мотивация алады, тәжірибе алмасады және өз идеяларын жүзеге асыруға ұмтылады.
Осылайша, Қазақстандағы жастар кәсіпкерлігінің қазіргі ахуалы оң өзгерістермен сипатталады, бірақ әлі де шешуді қажет ететін мәселелер бар. Жас буынның әлеуетін барынша пайдалану үшін кешенді қолдау, сапалы білім және қолжетімді қаржыландыру жүйесін қалыптастыру маңызды. Бұл бағытта жүргізілетін жұмыстар келесі бөлімдерде жан-жақты талданады.
Қазақстанда жастар кәсіпкерлігінің даму қарқыны оң бағытта болғанымен, бұл үдерістің толыққанды жүзеге асуына бірқатар кедергілер тосқауыл болып отыр. Бұл қиындықтарды жүйелі түрде анықтау және шешу жолдарын ұсыну — мемлекеттік саясат пен қоғамдық институттардың ортақ міндеті.
Ең алдымен, жастардың кәсіпкерлік бастамаларына әсер ететін басты факторлардың бірі — қаржыландыруға қолжетімділік мәселесі. Жас кәсіпкерлер үшін бастапқы капиталдың жоқтығы немесе жеткіліксіздігі — бизнесті бастауға кедергі келтіретін негізгі себептердің бірі. Банктердің кепілсіз несие бермеуі, жоғары пайыздық мөлшерлемелер, кредит алу үшін қойылатын қатаң талаптар жас буынға қолайсыз жағдай туғызады. Сонымен қатар, мемлекеттік гранттар мен субсидиялар бөлінгенімен, олардың саны шектеулі, ал өтінім беру кезінде бәсекелестік жоғары. Көп жағдайда жастар қажетті қаржыны туысқандарынан немесе жеке таныстарынан қарызға алу арқылы табуға мәжбүр болады.
Екінші маңызды кедергі — тәжірибе мен білімнің жеткіліксіздігі. Жас кәсіпкерлердің көпшілігі өз ісін бастау кезінде нарық талдауы, қаржылық жоспарлау, маркетинг стратегиялары сияқты негізгі бизнес дағдыларына толыққанды ие бола бермейді. Кәсіпкерлік дағдылардың формальды білім беру жүйесінде жеткілікті деңгейде оқытылмауы да бұл мәселені тереңдете түседі. Кейбір жастар кәсіпті тек табыс көзі ретінде көріп, оның ұзақ мерзімді дамуын қамтамасыз ететін стратегияны ескермейді.
Үшінші кедергі — заңнамалық және бюрократиялық тосқауылдар. Бизнесті тіркеу, салықтық есеп беру, түрлі рұқсат қағаздарын алу кезінде кездесетін күрделі рәсімдер көптеген жас кәсіпкерлерді шаршатады. Әсіресе, ауылдық аймақтарда мемлекеттік қызметтерге онлайн қолжетімділік деңгейінің төмен болуы бұл процестерді ұзақ әрі қиын етеді. Кейде жастар өз бизнесін заңды түрде тіркеуді кейінге қалдырып, бейресми түрде жұмыс істеуге мәжбүр болады, бұл өз кезегінде олардың құқықтық қорғалуын әлсіретеді.
Төртінші маңызды мәселе — инфрақұрылымның жеткіліксіздігі. Әсіресе шалғай аймақтарда өндірістік орындар, заманауи жабдықтар, логистикалық жүйелер мен интернет желісінің әлсіздігі кәсіпкерлік дамуына айтарлықтай кедергі келтіреді. Жастардың цифрлық бизнесті дамытуына қажетті тұрақты интернет байланысының болмауы да аймақтық теңсіздікті күшейтеді.
Бесінші фактор — менталитет және тәуекелге бармау үрдісі. Қазақстан қоғамында дәстүрлі түрде тұрақты жалақысы бар жұмысқа орналасу кәсіп ашудан гөрі қауіпсіз деп саналады. Кәсіпкерлікпен айналысатын жастар кейде туыстары мен таныстары тарапынан қолдау таппайды, бұл олардың мотивациясын төмендетуі мүмкін. Тәуекел мәдениетінің әлсіздігі, сәтсіздіктен қорқу және қаржылық жауапкершіліктен қашу — жаңа бастамаларды тежейтін психологиялық факторлар.
Алтыншы кедергі — ақпараттық қолдаудың жеткіліксіздігі. Жас кәсіпкерлер үшін нарықтағы мүмкіндіктер, мемлекеттік бағдарламалар мен гранттар туралы ақпаратты бір жерден табу қиын. Ақпараттың шашыраңқы болуы және кейбір деректердің ескіргендігі олардың дұрыс шешім қабылдауына кедергі жасайды.
Сондай-ақ, жастар кәсіпкерлігінің дамуына нарықтағы бәсекелестіктің жоғары болуы да әсер етеді. Көптеген бизнес бағыттарында ірі және тәжірибелі ойыншылардың басымдығы айқын, ал жаңадан кірген жас кәсіпкерлерге нарықта өз орнын табу үшін көп күш пен ресурстар қажет.
Қорытындылай келе, жастар кәсіпкерлігінің алдында тұрған кедергілер қаржылық, білімдік, құқықтық, инфрақұрылымдық және әлеуметтік-психологиялық сипатта. Бұл мәселелерді шешу үшін кешенді тәсіл қажет: қаржылық қолжетімділікті арттыру, білім беру сапасын көтеру, заңнаманы жеңілдету, инфрақұрылымды дамыту және кәсіпкерлік мәдениетін қалыптастыру. Ал осы қиындықтарды еңсеру жолдары мен бар мүмкіндіктер келесі бөлімде кеңінен қарастырылады.
Жастар кәсіпкерлігін дамытуда мемлекет, бизнес қауымдастық және халықаралық ұйымдар тарапынан ұсынылып отырған қолдау құралдары маңызды рөл атқарады. Соңғы жылдары Қазақстанда жастардың өз ісін бастауына және дамытуына мүмкіндік беретін түрлі бағдарламалар, қаржылық және инфрақұрылымдық тетіктер іске қосылды. Бұл шаралар бір жағынан жаңа бизнес идеялардың жүзеге асуына жағдай жасаса, екінші жағынан, ел экономикасының әртараптануына және жұмыс орындарының көбеюіне ықпал етеді.
Ең алдымен, мемлекет тарапынан жүзеге асырылып жатқан қаржылық қолдау бағдарламаларын атап өткен жөн. «Жас кәсіпкер», «Бастау Бизнес», «Бизнестің жол картасы – 2025» сияқты жобалар жас буынға бастапқы капиталсыз немесе төмен пайыздық мөлшерлемемен бизнес бастауға мүмкіндік береді. Бұл бағдарламалар шеңберінде гранттар, жеңілдетілген несиелер және қайтарымсыз қаржы қаражаттары бөлінеді. Мысалы, «Жас кәсіпкер» жобасы арқылы 200 айлық есептік көрсеткішке дейінгі грант алу мүмкіндігі бар, бұл жас кәсіпкерге алғашқы құрал-жабдықтар сатып алуға, қызмет көрсету орнын жалдауға немесе тауарлық қор қалыптастыруға көмектеседі.
Сонымен қатар, микрокредит беру жүйесі де жастар үшін қолжетімді болып келеді. «Аграрлық несие корпорациясы» және «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры арқылы ауылдық жерлердегі жас кәсіпкерлер 6 пайыздық жеңілдетілген мөлшерлемемен несие ала алады. Бұл әсіресе ауыл шаруашылығы, мал шаруашылығы және өңдеу салаларында бизнес бастағысы келетін жастар үшін тиімді.
Қаржылық қолдаумен қатар, білім беру және оқыту бағдарламалары да маңызды. «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы, түрлі бизнес-мектептер және жоғары оқу орындары кәсіпкерлік негіздеріне арналған тегін және ақылы курстар ұйымдастырады. Бұл курстарда жастар бизнес-жоспар құру, нарық талдауын жасау, маркетинг стратегиясын әзірлеу, салықтық есеп жүргізу сияқты маңызды дағдыларды меңгереді. Сонымен қатар, халықаралық ұйымдар мен қорлар да кәсіпкерлік білім беруде белсенді. Мысалы, БҰҰ Даму бағдарламасы мен Еуропалық одақ бірлесіп жастарға арналған кәсіпкерлік тренингтер өткізеді.
Жастар үшін тағы бір маңызды мүмкіндік — бизнес-инкубаторлар мен акселераторлар қызметі. Мұндай орталықтар бизнес-идеяны бастапқы кезеңнен коммерциялық табысқа жеткізуге көмектеседі. Олар кеңсе орындарымен, жабдықтармен, заңгерлік және бухгалтерлік кеңеспен қамтамасыз етеді. Акселератор бағдарламаларына қатысқан жастар өз жобаларын инвесторларға таныстырып, қосымша қаржы тартуға мүмкіндік алады.
Соңғы жылдары цифрлық кәсіпкерлікті қолдау бағытында да ауқымды жұмыстар атқарылуда. Мемлекеттік «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасы шеңберінде онлайн сауда, IT-стартаптар, фриланс-платформалар мен креативті индустрия жобаларына жағдай жасалды. E-commerce саласы, әлеуметтік желілер арқылы маркетинг және онлайн білім беру — жастар үшін ең тартымды әрі жылдам дамып жатқан бағыттар. Интернет пен цифрлық құралдарды тиімді пайдалану арқылы жас кәсіпкерлер өз нарығын кеңейтіп, халықаралық аудиторияға шыға алады.
Халықаралық гранттар мен серіктестік бағдарламалары да жастарға жаңа мүмкіндіктер ұсынады. Әлемдік даму қорлары мен донорлық ұйымдар Қазақстандағы жас кәсіпкерлердің әлеуметтік және экологиялық бағыттағы жобаларын қаржыландырады. Мысалы, экологиялық стартаптар немесе әлеуметтік кәсіпкерлік идеялары халықаралық байқауларда жиі қолдау табады.
Жастар кәсіпкерлігін дамыту үшін тәлімгерлік (менторлық) институтының да маңызы зор. Тәжірибелі кәсіпкерлердің кеңесі мен бағыт-бағдары жас буынға қателіктерді азайтуға, бизнес жүргізудің тиімді жолдарын үйренуге көмектеседі. Бұл тәжірибе әсіресе стартап кезеңіндегі жастарға аса қажет.
Сондай-ақ, аймақтық даму бағдарламалары аясында да қолдау тетіктері бар. Әр облыстағы кәсіпкерлік орталықтарында кеңес беру қызметі көрсетіледі, бизнес-жоспарды рәсімдеуге көмектеседі және қаржыландыру көздерін табуға жәрдемдеседі. Ауылдық жерде тұратын жастар үшін бұл орталықтар — бизнестің алғашқы қадамын бастауға қолайлы алаң.
Жалпы алғанда, қазіргі таңда жастар кәсіпкерлігін қолдау құралдарының ауқымы айтарлықтай кеңейді. Қаржылық, білімдік, инфрақұрылымдық және ақпараттық мүмкіндіктердің үйлесімді пайдаланылуы жастардың бизнеске деген қызығушылығын арттырады әрі олардың табысты кәсіпкер атануына жол ашады. Ендігі міндет — осы мүмкіндіктерді тиімді қолдану және қолдау тетіктерін тұрақты жетілдіру.
Қазақстандағы жастар кәсіпкерлігінің даму перспективалары қоғамның экономикалық және әлеуметтік келешегін айқындайтын стратегиялық маңызы бар бағыттардың бірі. Елдің экономикалық тұрақтылығы, инновациялық әлеуеті мен жаһандық бәсекеге қабілеттілігі жас буынның бизнеске белсенді қатысуына тікелей байланысты. Қазіргі жағдайда әлемдік экономика жаңа технологиялар мен идеяларға сүйеніп дамуда, ал осы өзгерістерді ең жылдам қабылдайтын, бейімделетін және жүзеге асыратын негізгі күш – жастар.
Жастар кәсіпкерлігінің даму перспективаларын бірнеше бағытқа бөліп қарастыруға болады.
Біріншіден, цифрлық экономикаға көшу және технологиялық жаңғыру
Соңғы он жылда ақпараттық технологиялар бизнестің барлық саласында шешуші рөл атқарып келеді. Онлайн сауда, мобильді қосымшалар, блокчейн технологиялары, жасанды интеллект негізіндегі қызметтер – мұның бәрі қазірдің өзінде табысты кәсіптің іргетасы болып отыр. Жастардың технологияны тез игеру қабілеті бұл салада бәсекелестік артықшылық береді. Мысалы, әлеуметтік желілерде тауар мен қызметті жарнамалау үшін таргеттелген жарнаманы, аналитикалық құралдарды және контент-маркетингті тиімді пайдалана алатын жастар аз шығынмен кең аудиторияға жетеді.
Перспектива тұрғысынан Қазақстанда IT-білім беру жүйесін кеңейту, өңірлерде технопарктер мен IT-хабтар құру, жас стартаптарға салық жеңілдіктерін ұсыну – цифрлық кәсіпкерлікті дамытудың негізгі тетігі болмақ.
Екіншіден, креативті индустрияның әлеуетін ашу
Киноөндіріс, музыка, сән, дизайн, ойын индустриясы, анимация, архитектура, контент жасау – бұл салалар әлемдік деңгейде қарқынды дамуда. ЮНЕСКО деректеріне сәйкес, креативті индустрия әлемдік ЖІӨ-нің шамамен 3%-ын құрайды және жыл сайын өсіп келеді. Қазақстанда да бұл бағытта жас дизайнерлер, суретшілер, блогерлер, гейм-девелоперлер және басқа да шығармашылық мамандық иелері өз жобаларын коммерцияландырып жатыр. Мысалы, қазақстандық сән брендтері шетелдік нарыққа шығуда, ал жас музыканттар халықаралық музыкалық платформаларда тыңдармандар жинап отыр. Бұл бағытты дамыту үшін креативті индустрияға инвестиция тарту, креативті орталықтар құру, экспортты қолдауға бағытталған арнайы гранттар бөлу ұсынылады.
Үшіншіден, әлеуметтік кәсіпкерлікті нығайту
Жастардың бір бөлігі бизнес арқылы әлеуметтік мәселелерді шешуді мақсат етеді. Мұндай жобалар экология, инклюзивті білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік бейімделу, мәдениет сияқты бағыттарды қамтиды. Мысалы, ерекше қажеттіліктері бар балаларға арналған оқу орталықтарын ашу, қайта өңделетін қалдықтарды жинау және сұрыптау жүйесін енгізу, шалғай ауылдарға онлайн білім беру платформаларын жеткізу – жастардың әлеуметтік кәсіпкерлікке қосқан үлесінің нақты мысалдары. Бұл бағытты дамыту үшін әлеуметтік кәсіпкерлерге арнайы гранттар бөлу, мемлекеттік сатып алу жүйесінде олардың үлесін арттыру, заңнамалық тұрғыдан «әлеуметтік кәсіпкер» мәртебесін бекіту маңызды.
Төртіншіден, ауылдық кәсіпкерлікті жандандыру
Ауылдық жерлердегі жастар кәсіпкерлігінің дамуы елдің аймақтық теңгерімін сақтауға және ішкі көші-қонды азайтуға ықпал етеді. Ауыл шаруашылығы, агротуризм, өңдеу өнеркәсібі, экологиялық өнім өндіру – осының бәрі ауылдық аймақтарда табысты бизнеске айнала алады. Мысалы, жергілікті шикізатты пайдаланып дайын өнім шығару арқылы нарыққа қосылған құнды арттыруға болады. Ауылдық кәсіпкерлікті дамыту үшін жол, байланыс, логистика инфрақұрылымын жетілдіру, ауылдық бизнеске арналған арнайы салықтық жеңілдіктер енгізу, агробизнес бойынша тегін оқыту курстарын ұйымдастыру қажет.
Бесіншіден, кәсіпкерлік мәдениетін қалыптастыру
Кәсіпкерлік тек бизнес ашу дағдысымен шектелмейді. Бұл – бастамашылдық, тәуекелге дайын болу, проблемаларды шешу, ұзақ мерзімді жоспарлау сияқты қасиеттерді қамтитын өмір салты. Кәсіпкерлік мәдениеті дамыған елдерде жастар өз идеясын жүзеге асыруға батыл қадам жасайды. Қазақстанда бұл бағытта мектептен бастап кәсіпкерлікке баулу, бизнес-жобалар байқауларын өткізу, табысты кәсіпкерлердің тәжірибесін насихаттау қажет.
Жастар кәсіпкерлігін дамытудың ұсыныстары
1.Қаржылық қолжетімділікті арттыру
•Жастарға арналған төмен пайыздық несиелер мен гранттар көлемін ұлғайту.
•Венчурлық қорлар мен бизнес-періштелер институтын дамыту.
•Краудфандинг және краудинвестинг платформаларын заңдастыру және қолдау.
2.Білім беру мен тәлімгерлікті күшейту
•Кәсіпкерлік негіздерін мектеп бағдарламасына енгізу.
•Университеттерде стартап-инкубаторлар құру.
•Жас кәсіпкерлерге тәжірибелі менторларды бекіту.
3.Заңнаманы жетілдіру және әкімшілік рәсімдерді оңайлату
•Бизнесті тіркеу және салық төлеу рәсімдерін цифрландыру.
•Стартаптарға алғашқы үш жылда салықтық жеңілдік беру.
•Лицензиялау және рұқсат беру рәсімдерін жеңілдету.
4.Аймақтық даму саясатын күшейту
•Әр облыста кәсіпкерлік орталықтары мен коворкинг алаңдарын ашу.
•Ауылдық бизнеске арнайы гранттар бөлу.
•Өңірлік брендтерді дамытуға қолдау көрсету.
5.Ақпараттық қолдау жүйесін жетілдіру
•Барлық қолдау бағдарламаларының бірыңғай онлайн платформасын жасау.
•Жастар кәсіпкерлерінің жетістіктерін БАҚ-та насихаттау.
•Халықаралық көрмелер мен форумдарға қатысуға жағдай жасау.
Жалпы алғанда, жастар кәсіпкерлігінің дамуы – тек экономикалық өсімнің факторы емес, сонымен қатар әлеуметтік тұрақтылықтың кепілі. Бүгінгі таңда жас буынға бағытталған кешенді қолдау жүйесін қалыптастыру арқылы елдің инновациялық әлеуетін арттыруға, жаңа жұмыс орындарын ашуға және әлемдік нарықта бәсекеге қабілетті өнімдер шығаруға мүмкіндік бар.
Жастар – Қазақстанның бүгінгі энергиясы және ертеңгі стратегиялық күші. Олардың кәсіпкерлікке деген қызығушылығын арттыру – елдің ұзақ мерзімді дамуының берік негізі.
Жастар кәсіпкерлігін дамыту – Қазақстанның экономикалық өсуі мен әлеуметтік тұрақтылығы үшін стратегиялық маңызы бар бағыт. Жас буынның бизнеске белсенді араласуы жаңа жұмыс орындарының ашылуына, экономиканың әртараптануына және инновациялық жобалардың жүзеге асуына мүмкіндік береді. Соңғы жылдары мемлекет тарапынан қаржылық, білімдік, инфрақұрылымдық және ақпараттық қолдау тетіктері айтарлықтай кеңейіп, жастар үшін нақты мүмкіндіктер жасалды.
Дегенмен, қаржыландыруға қолжетімділіктің шектеулігі, тәжірибе мен білімнің жеткіліксіздігі, заңнамалық рәсімдердің күрделілігі және инфрақұрылымдық теңсіздік сияқты кедергілер әлі де бар. Бұл мәселелерді шешу үшін кешенді саясат, үздіксіз білім беру, тәлімгерлік институтын дамыту және аймақтық ерекшеліктерді ескере отырып арнайы бағдарламалар әзірлеу қажет.
Жастардың технологияны тез игеру қабілеті, шығармашылық әлеуеті және жаңа идеяларға ашықтығы – Қазақстанды жаһандық бәсекелестікте алға жылжытатын негізгі күш. Сондықтан, жастар кәсіпкерлігін қолдау тек экономикалық міндет қана емес, елдің болашағын айқындайтын ұзақ мерзімді инвестиция болып табылады.
«Жетісу-Ақпарат»
